Ortadoğu’nun hastalığı

5 Eylül 2015 tarihli BirGün Gazetesi’nin 11. Sayfasında bir haber vardı; “Obama, Kral’ın gönlünü 1milyar dolarla alacak” başlıklı. Tali başlık da şöyle: Tahta çıktıktan sonra ilk Washington ziyaretine hazırlanan Suudi Kralı Selman, Obama ile görüşecek. New York Times, gönül almak için ABD’nin 1 milyar dolarlık silah anlaşması yapmaya hazırlandığını yazdı. Milliyet Gazetesi’nin 6 Eylül 2015 tarihli nüshasında ise şöyle bir başlık vardı: “Washington’a da damga vurdu. Fransa’da plaj kapatarak gündem olan S. Arabistan Kralı Salman, Washington’un en lüks oteli FourSeasons’ın 222 odasının tamamını kiraladı. Müşteriler çevre otellere yönlendirildi. Otele altın kaplama mobilyalar yerleştirildi. Kral, kentte 100 araçlık konvoyla dolaşıyor”.

Böyle özellikleri olan krallarla yönetilen Suudi Arabistan’ı tanımak istedim internete girerek. Yaptığım tespitlerden bazıları şöyle:

• Ülkenin 2013 verilerine göre GSMH’sı 748,4 milyar dolar, kişi başına düşen miktar 23.826 dolar, nüfusu 28.830 bin ve yüzde 30’u gecekondularda oturuyor. Gecekonduların yüzde 37’si 1 oda. ABD’nin 2011 yılında sattığı 78 milyar dolarlık silahın 34 milyar dolarlık kısmını Suudi Arabistan almış.
• 2008, 2009 ve 2010 yıllarında sırayla kalkınma hızları 3,2, 4,2 ve 3,8. 2006,2007,2008,2009,2010 yılları Gayrisafi Sermaye Oluşumu (GSYH’ya oranı) sırayla yüzde 18.7,21.4, 22.2, 27.3 ve22.0. Aynı yıllarda Gayrisafi Ulusal Tasarruf oranları da şöyle: yüzde 50.1, 48.5, 52.9, 38.4 ve 43.4.
• İşgücü ve istihdam oranları 2005:

Çalışma çağı nüfusu (15-65): Suudi 8.429.791, yabancı 4.485.292 olmak üzere toplam 12.915.283; istihdam: Suudi 571.806, yabancı 2.221.951 olmak üzere toplam 2.793.757; istihdamın çalışma yaşındaki nüfusa oranları Suudi yüzde 6.8, yabancı 49.5 olmak üzere 21.6. Çalışanların da yüzde 5’i tarımda, yüzde 20’si sanayide ve yüzde 75’i hizmet sektöründe çalışıyor.

• Okullaşma oranları:yüzde.

İlkokul düzeyinde;kız 69.5, erkek 73.3, ortaokul düzeyinde; kız 58.8, erkek 63.0, lise düzeyinde; kız 56.1, erkek 62.3 ve üniversite düzeyinde; kız 37.6, erkek 26.7’dir.

• Sağlık: Suudi Arabistan’da sağlık hizmetleri ücretsizdir. 100 bin kişiye 137 doktor düşmektedir ama doktorların yüzde 80’i yabancı uyrukludur. 100 bin kişiye düşen doktor sayısı Mısır’da 54 ve İran’da 45’dir.
• 2005 yılında ölen Kral Fahd’tan 23 yıllık iktidarından sonra 3 eş ve 8 çocuğa 32 milyar dolarlık para kalmıştır. Ayrıca servet olarak 7 saray, Fransa’da şato, İspanya’da muhteşem bir malikâne, aralarında Boeing 747’lerin de bulunduğu dev bir uçak filosu, onlarca lüks yat ve sayısı bilinmeyen miktarda otomobil bırakmıştır.

Okullaşma oranları ülkemizde ise ilkokullarda yüzde 99.5, ortaokullarda yüzde 94.5 ve liselerde ise 76.6’dır.

Vermiş olduğum veriler Suudi Arabistan’ın ne kadar iyi olanaklara sahip olduğunu gösterse de eğitim seviyesinin, üretim seviyesinin çok gerilerde ve petrol dışında gelir kaynağı zayıf olmasından dolayı yabancı tüketim maddeleriyle ve yabancı hizmet alımlarıyla yaşam sürmektedir. Birde kralların ve ayrıcalıklı sınıfların lüks yaşamları ile silaha harcanan paralar gelişmeyi büyük ölçüde durdurmaktadır. Bu veriler diğer Arap ülkelerinde de aynı ise, bu ülkelerde petrol bittiğinde hayat da bitecektir.