Türkiye 20. Kömür Kongresi Sonuç bildirgesi yayınlandı

TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi Yönetim Kurulu, 4-6 Mayıs   2016 tarihleri  arasında  Zonguldak’ta yapılan 20.Kömür Kongresi’nin sonuç bildirgesini açıkladı.

Sonuç Bildirgesinde, TTK ile dikkat çeken madde de şu ifadelere yer verildi,

“Geçmişten günümüze kömür üretimi yaparak ülkemize büyük hizmetleri olan TTK ve TKİ zarar ediyor gerekçesiyle gözden çıkarılmıştır. Kömürün gelecekteki önemi düşünüldüğünde,   yapılması   gereken,   özellikle   teknolojik   ve   üretime   yönelik yatırımlar konusunda bu kuruluşların desteklenmesidir.”

“Bugüne   kadar   madencilik   sektöründe   özelleştirme   çalışmalarından   olumlu   bir sonuç alınamamış, sektör giderek küçülmüş, buna  karşın iş kazaları artmıştır.Taşkömürü   ithalatına  yıllık   4   milyar   dolardan   fazla   kaynak  ayrılmaktadır. Yerli üretimin öneminin kavranmaması nedeniyle TTK’da üretime yönelik istihdamın önü   açılmamaktadır.Bu politikadan/politikasızlıktan   vazgeçilmeli   yerli   üretimin önündeki engeller kaldırılmalıdır.

TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi Yönetim Kurulu tarafından yayınlanan Sonuç bildirgesini, “TTK’nın ne olacağının” tartışıldığı şu günlerde daha bir öenem taşıdığından metni tamamını yayınlıyoruz.

TMMOB   Maden   Mühendisleri   Odası   Zonguldak   Şubesi   tarafından   düzenlenen Türkiye 20’nci Kömür Kongresi; iç ve dış sorunlarımızın giderek ağırlaştığı, sorun yaşamadığımız komşumuzun kalmadığı, her gün içimizden birilerinin evlerine ateş düştüğü,   terör   saldırıları   korkusuyla   sokağa   çıkılamadığı   ve   bunlara   alışmamız gerektiğinin   söylendiği,   demokrasi   ve   barış   talebiyle   savaş   politikalarına   itiraz

edenlerin tutuklandığı, işçi haklarının bir bir yok edilerek yeni kuşakların köleliğe biat eden ucuz işgücü olarak hazırlandığı, güvenliksiz çalışma ortamlarıyla emekçilerin hayatlarının   hiçe   sayıldığı,   doğanın   ve   yaşamın   her   alanının   sermayeye   teslim edildiği, anayasanın tanınmadığı, adalet sarayları büyürken hukukun ayaklar altına alındığı,   eğitimin   ticarileştirildiği   ve   dinselleştirildiği,   siyasi   irade   tarafından   ülke nüfusunun büyük bir kısmının “düşman” veya “potansiyel düşman” ilan edildiği, ulusal ve uluslararası daha birçok sorun yaşadığımız süreçte gerçekleştirilmiştir.

440 delegenin   katılımıyla  4-6 Mayıs   2016 tarihleri  arasında  Zonguldak’ta yapılan Kongrenin   ana   temaları;  “Kömür   Madenciliğinin   Bilim   ve   Teknolojisi”,  “Kömür Madenciliğinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği”, “Kömür Madenciliği Politikaları ve Sosyal Sorunlar”  olarak   belirlenmiştir.   Bu   başlıklar   altında   bilimsel   kurul   tarafından değerlendirilen   10   çağrılı   ve   25   bilimsel   olmak   üzere   35   bildiri   2   farklı   salonda katılımcıların   ilgisine   sunulmuştur.   Söz   konusu   sunumlarda   kömür   üretimi   ve teknolojisinde  yaşanan  gelişmeler,  sektörde  yaşanan  sorunlar   ve  çözüm  önerileri

değerlendirilmiştir. Ayrıca, “Kömür, Enerji ve Termik Santraller” adını taşıyan Panelde, ülkemizin   enerji   açmazları,   yapılması   gerekenler   ve   kömüre   dayalı   santrallerin gelecek için önemi tartışılmıştır.

“Maden Makinaları ve Donanımı Sergisi”nde Kamu ve Özel Sektörden 30 katılımcı firmanın   sektöre   yönelik   ürünlerinin   tanıtımı   yapılmıştır.   Ayrıca   Çağdaş   Yaşamı Destekleme   Derneği   adına  “Madencilik”  temalı   fotoğraf   sergisi   katılımcıların beğenisine sunulmuştur.

Yaşadığımız yüzyılda, başta enerji olmak üzere çeşitlenerek ve derinleşerek küresel bir   krize   dönüşen   madencilik   sorunlarının   çözümlenmesi   amacıyla,   maden mühendisliği temelinde, kamusal yararın ve bilimin ışığında ilkelerin oluşturulması ve hayata geçirilmesi yönünde çalışmalar Odamız için bir zorunluluktur. Bu kapsamdaki çalışmaların   en   önemlilerinden   birisi   de   “Türkiye   Kömür   Kongresi”dir.   Odamız tarafından   düzenlenen   bu  kongreler  sadece   kömür  madenciliği  ve   enerji   üzerine değil, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanından-çalışma ilkelerine, maden hukukundan-madencilik politikalarına kadar her alanda akademisyenlerimiz ve meslektaşlarımız tarafından üretilen çalışmaların en geniş kesimlerce paylaşılmasını ve tartışılmasını amaçlayan önemli bir platform olmuştur ve olmaya da devam edecektir.

Bugüne   kadar   yapılan   tüm   kömür   kongrelerinde   madenlerde   işçi   sağlığı   ve   iş güvenliği konusu ele alınmış bu alanda yaşana aksaklıklar ve çözüm önerileri dile getirilmiştir.   Buna   rağmen   siyasi   iktidar   bildiğini   okumuş,   TMMOB   Maden Mühendisleri Odası bu alanda uzman bir kuruluş olmasına rağmen tespitleri, önerileri ve   uyarıları   dikkate   alınmamış,   madenciliğin   ve   yaşamın   her   alanında,  meslektaşlarımız ve bilim insanlarımız tarafından üretilmiş ve doğruluğu kabul edilmiş olan bilgilere ve gerçeklere kulaklar tıkanmıştır. “Kaderdir”, “fıtrattır” diyerek bilimi ve teknolojiyi   dışlayan   bir   zihniyetle   olumlu   bir   sonuca   varılması   mümkün   değildir.

Yapılması gereken  emek   sömürüsüne dayanan bu   çalışma   sistemini  terk   ederek insanı odağına alan, bilimsel ve teknik bir anlayışla yeni bir başlangıçtır.

20. Kömür Kongresi çalışmaları süresince ortaya çıkan tespitler ve çözüm önerileri aşağıdaki satırlarda kısaca verilmektedir.

• Fosil enerji kaynaklarından   olan   kömür   vazgeçilmez   bir   enerji   kaynağıdır. Kömürün bu konumu, geçmişte olduğu gibi gelecekte de kalkınma ve enerjide güvenilirlik   açısından   önemli   bir   role   sahip   olmaya   devam   edecektir. Kongremizde, başta taşkömürü ve linyit olmak üzere ülkemizin katı fosil enerji yakıtlarının üretimi, hazırlanması, enerji ve sanayide kullanımına ilişkin her türlü soruna bilimsel yaklaşım ve tartışmalarla çözüm aranmıştır. Son yıllarda dünyanın içinde bulunduğu enerji darboğazı göz önüne alındığında kömür madenciliğinin  ülkemiz   için   öneminin   stratejik   olduğu   bu   etkinlik   aracılığıyla   bir   kez   daha vurgulanmıştır.

• Madenlerin ülke kalkınmasındaki   yeri   ve   ekonomiye   yaptığı   katkılar   göz   ardı edilemez. Madencilik ile ilgili  işlemlerden   vazgeçilmesi mümkün olmadığı gibi, madenlerin çıkartılmasında kamu yararı, çevreye duyarlılık, mühendislik bilim ve tekniğinin   uygulandığı   ve   yöre   halkının   onayı   temel   alınarak   planlanması  hedeflenmelidir. Ayrıca, işletme özelliğini kaybetmiş sahaların tekrar kullanılabilir koşullara getirilmesine çaba gösterilmelidir.

• Çelik üretimi günümüzde de ülke ekonomileri için çok büyük önem taşımaktadır. Dünya   çelik   üretiminin   %70’inin,   dünya   elektrik   üretiminin   %40’ının   kömüre bağlılığı göz önüne alınırsa ülkemizde kömür üretimine ve özellikle taşkömürü üretimine önem verilmeli ve üretimin önündeki yapısal engeller kaldırılmalıdır.

• Geçmişten günümüze kömür üretimi yaparak ülkemize büyük hizmetleri olan TTK ve TKİ zarar ediyor gerekçesiyle gözden çıkarılmıştır. Kömürün gelecekteki önemi düşünüldüğünde,   yapılması   gereken,   özellikle   teknolojik   ve   üretime   yönelik yatırımlar konusunda bu kuruluşların desteklenmesidir.

• Üst politika belgelerinde   Zonguldak   Havzası’ndaki   kömürlere   ilişkin   somut   bir gelecek öngörüsü bulunmamaktadır. Onuncu Kalkınma Planı’nda ve Orta Vadeli Program’da   yerli   linyit   kaynaklarına   ilişkin   somut   hedefler   konulurken,   yerli taşkömürlerine yer verilmemektedir. Dolayısıyla Zonguldak Havzası’ndaki kömür üretimlerinin   önümüzdeki   yıllarda   hızla   gerilemesi   muhtemel   görünmektedir. Üretimdeki bu gerileme; havza kömür madenciliğinde çalışmakta olan binlerce kişinin   doğrudan   ve   havzanın   ekonomisini   ise   dolaylı   olarak   olumsuz etkileyecektir.  Bunların  sonucunda   ise  çeşitli  sosyal  sorunların   ortaya   çıkması kaçınılmazdır.

• Bugüne kadar madencilik   sektöründe   özelleştirme   çalışmalarından   olumlu   bir sonuç alınamamış, sektör giderek küçülmüş, buna  karşın iş kazaları artmıştır. Taşkömürü   ithalatına  yıllık   4   milyar   dolardan   fazla   kaynak  ayrılmaktadır. Yerli üretimin öneminin kavranmaması nedeniyle TTK’da üretime yönelik istihdamın önü   açılmamaktadır.  Bu politikadan/politikasızlıktan   vazgeçilmeli   yerli   üretimin önündeki engeller kaldırılmalıdır.

• Zonguldak için, bütün ekipmanlarıyla, bütün sosyal güvenlik mevzuatıyla somuta indirgenmiş bir pozitif ayrımcılığa ihtiyaç vardır. Çünkü Zonguldak yüzyıllara varan birikimiyle Türkiye’ye   pozitif   katkı   vermiş bir ilimizdir  ve  bunu   hak   etmektedir. Dolayısıyla Zonguldak’ta madenciliğin sosyo-kültürel, maddi, hukuki her yönüyle kayırılmasını gerektiren “Zonguldak Yaklaşımı”na ihtiyaç vardır.

• Geçtiğimiz günlerde elektrik   tüketiminde   kayıp-kaçak   bedellerinin   tüketiciden karşılanmasını   da   yasal(!)   zemine   oturtan  “Elektrik   Piyasası   Kanun   Teklifi” TBMM’den geçmiştir. Kanunla birlikte büyük kömür sahalarının (TTK ve TKİ gibi) ruhsatlarının,   elektrik   üretimine   yönelik   olmak   üzere,   bölünmelerine   izin verilmektedir. Ruhsat sahalarının bölünmesi durumu  “havza madenciliği”  ilkesini ortadan kaldıracak bu da planlama ve üretim hatalarına neden olarak gelecekte büyük   felaketlerin   yaşanmasına   yol   açabilecektir.   Hem   de   TTK   ve   TKİ   gibi kurumlara ait ruhsatlar parçalanarak bu kurumların özelleştirilmelerinin önündeki tüm engeller ortadan kalkacaktır.

• Türkiye’de madencilik alanında mevzuatta her on yılda bir değişimler olmaktadır.Maden hukukuyla ilgili yasal mevzuatta ve diğer düzenleyici işlemlerde yapılan değişiklikler, bütün olarak değerlendirildiğinde, Türkiye’yi dünya ülkeleri arasında daha üst seviyeye çıkarmak yerine sıra kaybetmesine yol açmaktadır. Dolayısıyla yapılacak yasal düzenlemelerde ve idari uygulamalarda modern eğilimler ve ülke gerçekleri bir potada eritilerek bir denge sağlanmaya çalışılmalıdır. Kongremizde   ortaya   çıkan   görüş   ve   önerilerin   madencilik   ve   enerji   alanındaki tartışmalara ve izlenecek politikalara katkı sunacağına inanıyoruz. Yukarıdaki tespit ve   önerilerimizin   takipçisi  olacağımızı,   her   şart   altında   halkımızın   çıkarları   için çalışmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz.