En büyük sorun iletişim kurmak

“Demokrasinin demokrat yurttaşlara, bugünün ve geleceğin demokrat yurttaşlarının da demokrat anne baba, öğretmenlere ve hatta politikacılara ihtiyacı vardır. Öğretmenlerin, anne ve babaların geleceğin demokrat yurttaşlarını yetiştirmedeki yeterlilik düzeyleri nedir? Özne bireyler yetiştirme, bağımsız düşünme alışkanlığı geliştirme, demokratik iletişim ortamları yaratma konusunda tutum ve davranışları nasıldır” sorusu temel iletişim sorunudur. Akademik tespitlerden yararlanarak iletişimdeki çözümlemelerin neler olduğunu açmak istedim.

Önce “İletişim” nedir: İletişim, kişiler arasında duygu, düşünce, bilgi, haber alışverişi, duygu, düşünce, bilgi ve haber alışverişinin akla gelebilecek her türlü biçim ve yolla, kişiden kişiye karşılıklı olarak aktarılması, kişilerin birbirlerini anlamsıdır. Birey sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmek için çevresindekilerle iletişime geçer. İletişim, kişinin ruhsal ve bedensel ihtiyaçlarını gidermek için oldukça gereklidir. Ancak, karşılık konuşmaları yüzeysel kılan tavırlar, öğüt vermek, çözüm getirmek, yönlendirmek, yargılamak, eleştirmek, ad takmak, konuyu değiştirmek, hızlı ve gereksiz bilgi aktarımı, yanlış sözcük seçimi, ses tonu, sinirlilik- huzursuzluk, güvensizlik, ön yargılı olma, konuşmacıyı dikkatli dinlememe gibi ortaya çıkan bazı sorunlar da iletişimi engel yaratan sorunlardır.

Şimdi, iyi bir iletişim kurmak için ne yapılmalı, sorusuna kısa cevap arayalım:

Öncelikle karşımızdaki kabullenmemiz gerekir: Her birimiz diğerlerimiz tarafından kabullenilmeyi istemeye şartlandırılmışızdır. Bir bebek bile anne- babasının yüzüne seviliyor, sayılıyor, isteniyor, önemli, komik ya da zeki olup olmadığının öğrenmek için bakar. Diğer insanlar, hatta tanımadıklarımız tarafından kabullenilmeye derin ihtiyaç duyarız. Karşılaşan iki insan arasında kurulması gereken temel bağ da kabullenmedir. Karşımızdaki insanın bizim varlığımızdan mutluluk duyup duymadığını görmek için onun gözlerine, gülümsemesine ve beden diline bakarız. Kabullenildiğimizde kendimizi rahatlamış hissederiz. Biz de kişiyi kabullendiğimizi göstermek için gülümser, seni olduğun gibi kabul ediyorum, demek isteriz.

Anlaşması kolay bir insan olmalıyız: Zıtlıkları aşmanın yolu zıtlıklarla anlaşmaktan geçer. İnsan, bir konuyu kolayca ve serbestçe tartışabildiği, kolay anlaştığı insanların yanında olmayı ister. Konuştuğumuz biri kendini başımızla onaylayıp gülümsediğimizde, onunla aynı fikirde olduğumuzu söylediğimizde, kendini daha değerli ve saygın hisseder. Anlaşması kolay bir tavır kişiye verilen değeri yükseltir, anlaşılmazlıksa değeri düşürür.

Hoşnutluğumuzu ifade etmeliyiz. İnsan doğasının en derin ihtiyacı, “hoşnut” olunma isteğidir. Teşekkür etmek bizim hoşnutluğumuzu ifade eder. Teşekkür etmek, dilimizdeki en basit ama en güçlü ifadedir. Teşekkür ve lütfen sözcükleri ile bir ülkenin yarısını etkilememiz mümkün olur. Teşekkür, karşımızdaki kişinin olumlu duygularını tekrar yaşamasını, bizimle büyük işler yapmaya başlamasını sağlar. Teşekkür notları ise, şimdiye kadar keşfedilmiş olan en güçlü saygı uyandırıcı ve ilişki inşa edici notlardır.

İnsanlara verilen değeri yükseltmenin, kendilerinin önemli olduklarını hissettirmenin yolu, içtenlikli övgüden geçer. İnsanı övmek, insanın kendini onurlu hissetmesini sağlar. Onaylamaksa davranışları güçlendiren ve bizimle işbirliği yapmayı arzu etmesini sağlayan en güvenli yoldur. Övgü bir sanattır. Övgünün üç sırrı vardır ve övgü sıcağı sıcağına yapılmalı, belirgin bir davranışı övmeli ve kişiye özel olmalıdır. Övgü toplumun içinde olursa çok büyük bir motivasyon sağlar. Hayranlığımızı da içtenlikle dile getirmeliyiz.

Dinlemenin beyaz sihri, başkalarının kendilerini özel bir kişi olarak hissetmelerini sağlamak için onlara özel dikkat vermektir. Dikkatimiz nereye odaklanırsa, düşüncelerimiz, duygularımız ve hayatımız da oraya odaklanır. Aktif bir dinleme, dikkat ve ilgi ile dinleyerek konuşanın yüzüne bakmaktır.

Konuyu buraya taşımanın nedeni, daha çok demokrasiden yana olan demokrat, sol ve sosyalist insanlarımızın halk ile iletişimde yaşadıkları sıkıntıyı dile getirmelerine bir nebze de olsa dikkat çekmektir. Umarım yeniden düşünme ve kendimizi değişime, yenileme fırsatımız olur.