Ondokuz Mayıs

On dokuz Mayıs’ı geride bıraktık. Herkes kendine göre kutladı. Devletse kutlamış gibi oldu. Ne oldu on dokuz Mayıs’ta? Mustafa Kemal Samsun’a çıkarak ulusal kurtuluş savaşını başlattı.

Her toplumsal gelişme, tarihte bir iz bırakarak kendi sürecini tamamlar ve bağrında yeni bir tarihi süreci başlatır. Toplumlar bir süreci tamamlayıp yeni bir süreç başlatırken kendi tarihine damga vuran dönüm noktaları yaratır. O dönüm noktası, eskinin bağrında filizlenen yeni toplumdur. Yeni toplum, ileriye bir sıçrayıştır, eskinin izlerini silkeleyip atmaktır. Ancak bu o kadar kolay olmaz ve eskinin izleri bir süre daha devam eder. Anadolu topraklarında çok sayıda kurulan uygarlık, Anadolu’da tarihi izler bırakmış ve tarihi dönüm noktalarına tanıklık etmiştir. Tarih Hitit, Frig, İyon, Lidya, Urartu gibi İlkçağ devletlerinin izine her yerde tanıklık  ederken ayrıca Sümer, Babil, Asur, Akad, İran, Makedon, Roma, Fenike ve Mısır gibi çevre uygarlıkların Anadolu’yu etkilemesine de tanıklık etmiştir. Düşünün ki Orta Asya’dan gelen Türk göçleri ve yeni kurulan Osmanlı Devleti, Anadolu’yu yalnızca etkilememiş, hükmü (yönetimi) altına da almıştır.

Tarihi diyalektik açıdan yorumlayanlar bilir ki, her tarihsel süreç, yukarıda değindiğim gibi miadını doldurduktan sonra kendi bağrında yeni bir tarihsel süreç başlatmıştır. Ortaçağı ilkçağ, yakınçağı ortaçağ, yeniçağı yakınçağı başlatmıştır. Tarihsel süreçleri yaratansa “üretim araçları”ndaki tarihsel gelişmedir. İnsan, kendi hayatını kolaylaştıracak yeni üretim araçlarını üretip özel mülkiyeti geliştirdikçe çağları da değiştirmiştir. İngiliz sanayisi, Fransız İhtilali Avrupa aristokrasisini ortadan kaldıran tarihi dönüşümler olmadı mı?

Osmanlı da aynı süreci yaşadıktan sonra kendi bağrından çıkan yeni bir toplum yarattı. Yeni Cumhuriyette Osmanlının izleri yeterince silinmedi ve bu yüzden doksan küsur yıl sonra Osmanlıyı yeniden diriltme heyecanı yaşayanların olduğu da bir vakıa. Ancak, “eski, bağrında yeniyi doğurur da, yeni, bağrında eskiyi doğurmaz.” Kısaca Ulusal Kurtuluş Savaşı Osmanlıyı kökünden yıkan Mustafa Kemal’in kişisel çabaları değil, batıda üretim araçlarındaki gelişme ve aydınlanma hareketleri ile kapitalizmin gelişmesine gösterilen dirençtir. Ulusalcılık özünde kapitalist gelişimin ortaya çıkardığı, milliyetçi akımlardır. Ulusal kurtuluş savaşları öncelikle Balkanlarda ortaya çıkınca bundan ilk etkilenen Osmanlı olmuştur. O günlerde Balkanlarda ortaya çıkan milliyetçiliği Osmanlıya karşı destekleyen ve Anadolu’nun işgalini sağlayan İngiliz, Fransız, Alman emperyalistleri değil miydi? Hatta Anadolu’nun işgaline karşı çıkan 200 Yunan askeri idam edilmedi mi? Ancak başta Amerika olmak üzere İngiliz, Fransız, Alman emperyalistleri kurtuluş savaşında olduğu gibi kapımızı çalmaktan hiçbir zaman vazgeçmedi.

Kurtuluş savaşı sonrası, Türkiye’de kapitalizm devlet eliyle geliştirilip korunurken buna paralel gelişen işçi sınıfından rahatsız oldu. Cumhuriyet, demokrasi, hak hukuk, insan hakları, uygarlık, her neyse, her on yılda bir askeri darbelerle çöpe atıldı. Sovyetler Birliği dönemi ile birlikte (1917) ulusal kurtuluş savaşları emperyalizme karşı verilirken mazlum uluslar ve Sovyetler tarafından desteklendi ve eşit paylaşımcı bir modeli ile sosyalizme geçiş hedeflendi. 1970’lerde Vietnam’ın, ABD ve AB emperyalizmine karşı savaşı Sovyetlerin yardımıyla böyle başarıldı. Lakin durum şimdi tersine döndü ve ulusal kurtuluş mücadelesi veren ülkeler, emperyalizmin yedeğinde ve güdümünde bu mücadelelerini sürdürüyorlar.

Türkiye de siyasal İslamcı sermaye 16 Nisanda bir tercihle farklı bir siyasal sisteme, muhalefete göre tek adam otoriterliğine adım attı. Adı ne olursa olsun, sermaye emperyalist aşamaya yükselmek istiyor. Ancak bu emperyalist aşamaya yükselme arzusu AB’ye rest çekip ABD’den icazet almakla ne kadar başarılır, ileriki günler bunu gösterecektir. Ulusal kurtuluş mücadelesi verdiğini iddia edenlerse yine aynı emperyalist bloktan icazet alarak bu işi başarmak istiyorlar. Bakamlım zaman ne gösterecek, bekleyip göreceğiz.