Ali Baltaş ve Ekrem Murat Zaman İçin, Bugün Günlerden Cemil Kaya…

“Bakın önce şunu görün, benim ilk yaptığım dizel ocak lokomotifi dedi. Bunu Şafak Tortu ile birlikte yapmıştık. Bakmayın hurda olduğuna, yıllarca çalıştı bu tonluk motor” dedi.

Ali Baltaş ile birlikte gittik Cemil Kaya’yı ziyarete. Cemil abimizin lavuarlar kuran, imkansızlıklar içinde sanayi tesisleri oluşturan gerçek bir mühendis olduğunu Ali ve ben biliyorduk. Bugün bir kez daha yerinde tanık olduk.

Son eseri yeni yapmakta olduğu “Yerli ve milli” geniş bandaj dizel ocak lokomotifiydi. Motor, redüktör ve tüm hidrolik aksamı, bağlantı parçalarını, Ostim’den çok ucuza aldığını anlattı bize. Ustasıyla birlikte yurt dışında çok pahalı alınan bir lokomotifin daha güçlüsünü meydana çıkarmış olmanın gururunu yaşıyorlardı. 

Yeni bir Ataş tuğla fabrikasının Düzce’de kuruluşundaki katkısını görmese de biliyorduk.

Hurda ateş tuğlalarını kırıp, öğüten bir sanayi dönüşüm sisteminin kuruluşunun her safhasına gidip geldikçe tanık oldum. Bugün bir daha sistemin yarısı tamamlanmış halini, Ali Baltaş arkadaşımla ile birlikte gördük.

Avucuna aldığı öğütülmüş ürünü göstererek “Bak bu 150 mesh (meş= bir elekten geçebilen en büyük parçanın ölçüsü), bunu mikronize edeceğiz” diyerek, büyük emekle kurduğu tesisi anlattı. Bantlar, kırıcının ve değirmenin her türlüsü, bilyalısı… Sırası gelen sistem işini yapıyor ve ürünler torbalara doluyordu.

Hayal etmek, tasarlamak, uygulamak ve ortaya çıkarmak. Bu süreçlerin bir kişide toplanmış halidir Cemil Kaya. İlerlemiş yaşına rağmen hala çok genç ve berrak bir beyne sahip olduğunu yaptıklarının yanı sıra hala yapacağı tasarımlarını anlatırken çok daha iyi anlıyorsunuz.  İdealist gençler için yaşayan bir rol model. Eğitim kurumları öğrencilerini atölyesine götürmeli, yaptıklarını ve yapacaklarını anlatırken duyduğu heyecana tanık olmalı. Yetenekli ve öğrenmek isteyen gençlerin en azından bundan çalışmalarına katılması ve Cemil Kaya’dan yararlanması hem kendileri hem Zonguldak ve hem de ülkemiz için çok yararlı olacaktır. Çünkü böyle değerlerle çok ender karşımıza çıkıyor.

(Ekrem Murat Zaman/ Maden Mühendisi/Emek Tarih Araştırmacı