Suriye’de rejim çöktü, Devlet Başkanlarından ilk açıklamalar

İRAN: SURİYE ORDUSU PSİKOLOJİK BİR SAVAŞA TESLİM OLDU

 İRAN Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Suriye ordusu psikolojik bir savaşa teslim oldu” dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran devlet televizyonunda Suriye’deki son gelişmeleri değerlendirdi. İran ile Suriye istihbarat servislerinin İdlib’deki hareketlilikten haberdar olduğunu ve bu bilgileri Suriye hükümetine ilettiklerini söyleyen Arakçi, “Beklenmedik olan şey, Suriye ordusunun yetersizliği ve gelişmelerin hızıydı. Beşar Esad da ordusunun performansından şikayetçiydi. Görünen o ki, Suriye ordusu psikolojik bir savaşa teslim oldu” diye konuştu.

Arakçi, son görüşmesinde Esad’a, Suriye ordusunu motive etmesi, halkla daha fazla diyalog ve iş birliği içinde olması yönünde önerilerde bulunduklarını kaydederek, “Bu son hamlenin Suriye’de başarılı olmasının temel nedeni, Suriye ordusunun motivasyon kaybı nedeniyle direniş göstermemesi” ifadelerini kullandı.

Gelişmeleri yakından izlediklerini belirten Arakçi, Esad yönetiminin ülkede reform yapmada geciktiğini vurgulayarak, “Suriye’de iç savaş, ülkenin parçalanması ve İsrail’in bu durumdan faydalanmasından endişe ediyoruz. Şam’da yönetime geçecek kimselerle ilişkilerimizin geleceği, onların, İran devleti ile Suriye’deki Şiilere karşı tutumları ve İsrail ile terörist gruplara olan mesafelerine bağlıdır” dedi.

İSRAİLLİ YETKİLİLER

İSRAİLLİ yetkililer, İsrail güçlerinin Golan Tepeleri’ndeki tampon bölgeyi geçerek Suriye topraklarına girdiğini bildirdi.

İsrail güçlerinin Suriye topraklarına ilerlediği ve hedef alınan yerler arasında gelişmiş füze depolama sahaları, hava savunma sistemleri, silah üretim tesisleri ve bir kimyasal silah sahasının bulunduğu belirtildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki Bental Dağı’na yaptığı ziyaret esnasında çektiği video mesajda, “Bu bölge, yaklaşık 50 yıldır, 1974 yılında üzerinde anlaşmaya varılan Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması uyarınca bir tampon bölge olarak kontrol ediliyordu. Bu anlaşma çöktü, Suriye askerleri mevzilerini terk etti” dedi.

ABD BAŞKANI JOE BİDEN

ABD Başkanı Joe Biden, “Esad’ın hesap vermesi gerekiyor. Suriye rejiminin düşüşü adaletin tecellisi. Uzun süredir acı çeken Suriye halkı için daha iyi bir gelecek inşa etmek adına tarihi bir fırsat” dedi.

ABD Başkanı Joe Biden, Suriye’deki gelişmelere ilişkin basın toplantısı düzenledi. ABD’nin geçiş döneminde Suriye’nin komşularını destekleyeceğini belirten Biden, “Nihayet Esad rejimi düştü. Bu rejim yüz binlerce masum Suriyeliye zulmetti, işkence etti ve öldürdü. ABD, Suriye’deki müttefikleriyle birlikte çalışarak riski yönetme fırsatı yakalamalarına yardımcı olacak. Ne Rusya ne İran ne de Hizbullah Suriye’deki rejimi savunamayacak” ifadelerini kullandı.

Biden, yakın zamanda bölge liderleriyle görüşeceğini söyleyerek, “ABD geçişi sağlamak için Suriyeli gruplarla ilişki içinde olacak. Esad’ın hesap vermesi gerekiyor. Suriye rejiminin düşüşü adaletin tecellisi. Uzun süredir acı çeken Suriye halkı için daha iyi bir gelecek inşa etmek adına tarihi bir fırsat” diye konuştu

BM GENEL SEKRETERİ GUTERRES

BM Genel Sekreteri Guterres, “Suriye halkı, istikrarlı ve barışçıl gelecek inşa etmek için tarihi fırsatla karşı karşıya” dedi.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Suriye’deki son duruma ilişkin yazılı açıklama yaptı. Guterres, Suriye’nin geleceğini Suriyelilerin belirlemesi gerektiğini belirterek, BM Suriye Özel Temsilcisi Geir O. Pedersen’in de bu doğrultuda destek sağlamaya devam edeceğini aktardı.

Düzenli siyasi geçişi sağlamak için yapılacak çok iş olduğunu söyleyen Guterres, “14 yıllık vahşi savaş ve diktatör rejimin sona ermesinin ardından Suriye halkı, istikrarlı ve barışçıl gelecek inşa etmek için tarihi fırsatla karşı karşıya” ifadelerini kullandı.

Tüm Suriyelilerin haklarını koruma çağrısı yapan Guterres, konsolosluk ve diplomatik tesisler ile burada görev yapan personelin, uluslararası hukuk uyarınca korunmak zorunda olduğunu kaydetti.

İNGİLTERE BAŞBAKANI KEİR STARMER

İNGİLTERE Başbakanı Keir Starmer, Suriye’de beklenmedik gelişmeler yaşandığını söyledi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Suriye’deki gelişmelere ilişkin değerlendirmede bulundu. Starmer, bölgedeki müttefiklerle iletişim halinde olduklarını belirterek, “Suriye halkı, Esad’in barbar rejimi altında çok acı çekti. Gidişini olumlu karşılıyoruz” dedi.

Suriye’de barış ve istikrarın sağlanması ile siyasi çözüme odaklandıklarını kaydeden Starmer, “Tüm tarafları, sivilleri ve azınlıkları korumaya, gelecek saatlerde ve günlerde ihtiyaç sahiplerine hayati yardımların ulaşmasını sağlamaya çağırıyoruz” ifadelerini kullandı.

İRAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDAN YAPILAN AÇIKLAMA

İRAN Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “İran’ın Suriye’nin birliğine, ulusal egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterdiği” belirtildi.

İran Dışişleri Bakanlığı, Suriye’deki gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, İran’ın Suriye’nin birliğine, ulusal egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterme konusundaki ilkeli duruşunu vurgulayarak, Suriye’nin geleceğini belirlemenin ve kaderine ilişkin kararlar almanın yalnızca İran’ın sorumluluğunda olduğunu bildirdi.

Askeri çatışmaların derhal durdurulması, terörist faaliyetlerin önlenmesi ve tüm Suriyelileri temsil eden kapsayıcı bir yönetim yapısının kurulması için Suriye toplumunun tüm kesimlerini kapsayan ulusal diyaloğun başlatılması gerektiği aktarılan açıklamada, Tahran’ın siyasi süreci ilerletmek için Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararı olmak üzere uluslararası mekanizmalara destek vermeye devam edeceği kaydedildi.

Açıklamada, Suriye tarihinin bu kritik döneminde tüm Suriye vatandaşlarının ve yabancı uyrukluların güvenliğinin sağlanmasının altı çizilerek, “Dini mekanların kutsallığının korunması, diplomatik ve konsolosluk tesislerinin uluslararası hukuk ilkelerine uygun olarak güvence altına alınması büyük önem taşımaktadır” denildi.

İran ve Suriye arasındaki ilişkinin uzun bir geçmişe dayandığı belirtilen açıklamada, “Bu ilişkinin, her iki ülkenin de karşılıklı çıkarlara ve uluslararası yasal yükümlülüklere bağlılığa dayalı, akılcı ve ileriye dönük bir yaklaşımla devam etmesi bekleniyor” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada ayrıca İran’ın, Suriye’de güvenlik ve istikrarın tesis edilmesine yardımcı olmak için her türlü çabayı sarf edeceği ve bu amaçla bölgede etkili olan tüm taraflarla istişarelere devam edileceği bildirildi.

AB DIŞ İLİŞKİLER VE GÜVENLİK POLİTİKASI YÜKSEK TEMSİLCİSİ KALLAS

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kallas, Suriye ile ilgili yaptığı açıklamada, bölgedeki tüm yapıcı ortaklarla çalışmaya hazır olduğunu belirtti.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, AB’nin önceliğinin Suriye’de güvenliğin sağlanması olduğunu söyleyerek, Suriye ve Orta Doğu’da tüm yapıcı ortaklarla çalışmaya hazır olduğunu kaydetti.

Kallas, “Esad diktatörlüğünün sona ermesi olumlu ve uzun zamandır beklenen bir gelişmedir. Bu aynı zamanda Esad’ın destekçileri Rusya ve İran’ın zayıflığını da göstermektedir” ifadesini kullandı.

TÜRKİYE DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN

DIŞİŞLERİ Bakanı Hakan Fidan, “Suriye’de barışın tesisi için elimizden geleni yapacağız. Bölgesel aktörlerle iş birliğimizi devam ettireceğiz” dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlediği basın toplantısında, Suriye’deki son duruma ilişkin açıklamalarda bulundu. Bakan Fidan, Türkiye’nin Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne önem verdiğini belirterek, “Suriye halkı ülkelerinin geleceğini yeniden şekillendirecek. Ülkelerini terk etmek zorunda olan milyonlarca Suriyeli artık ülkelerine dönebilirler. Kapsayıcılık ilkesinden hiçbir zaman taviz verilmemeli. Bölgede ve bölge dışındaki tüm aktörlerin sakin biçimde hareket etmeleri tavsiyesinde bulunuyoruz. Suriye’nin toprak bütünlüğü korunmalı. Terör örgütleri DEAŞ ve PKK’nın bu süreçte bir kazanım sağlamaması için mücadele etmeliyiz. Suriye’de yeni hükümetin tüm tarafları kapsayıcı şekilde hareket etmesi gerekir. Biz Suriye’de barışın tesisi için elimizden geleni yapacağız. Bölgesel aktörlerle iş birliğimizi devam ettireceğiz” ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, rejimin çok önemli konular üstünde durmakta başarısız olduğunu kaydederek, “Devlet kurumları Suriye halkının ihtiyaçlarına cevap veremedi. Temel hizmetleri yerine getiremediler. Halkın yarısı hem ülke içinde hem de ülke dışında yerinden edildi. Bu göç akımlarına neden oldu. Komşu ülkeler ve Avrupa’da böyle baskılar oluştu” diye konuştu.

Esad’ın nerede olduğu ile ilgili yorum yapamayacağını söyleyen Fidan, “Muhtemelen Suriye dışındadır” dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’nin istikrarı için çok uzun zamandır çaba gösterdiklerini vurgulayarak, “Bunlar zorlu ve yoğun çalışılması gereken zamanlar. Bölgesel ülkelerin yeni Suriye’yi zorluk çıkarmayan bir yapı olarak görmesi gerekiyor. Sayın Cumhurbaşkanımız son birkaç aydır Esad’a ulaşmaya çalıştı fakat bu çabalar sonuçsuz kaldı. Biz Suriye’deki sorunları yakından biliyoruz. Rejim yavaş yavaş çöküyordu, biz de bunu görüyorduk. Onlarla herhangi bir temasımız olmadı. Astana sürecinin savaşı dondurmasından bu yana rejimin problemlerle baş edebilmek için son derece değerli bir zamanı vardı. Ancak 2016’dan bu yana yüksek bir gerilimle süreci yönettiler. Mevcut problemleri çözmek için adım atmadılar. Bu aslında bir mermi bile atılmadan Halep’in neden düştüğünü açıklıyor. Türkiye, komşu ülkelerle birlikte Suriye’nin yeniden inşa edilmesi için elinden geleni yapacak. Yeni yönetim ile iş birliği yapılacak” ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, muhalif güçlerin farklı gruplardan oluştuğunu ancak aralarında bir koordinasyon mekanizmaları olduğunu belirtti. Fidan, “Ellerinde çok daha büyük bir iş var başarmaları gereken. Umarız ki, bir araya gelerek geçiş dönemini sağlıklı bir şekilde tesis edebilirler. DEAŞ ve diğer terör örgütleri konusunda aynı endişedeyiz. Bu durumu kullanmalarını istemiyoruz. ABD’li dostlarımızla görüşme halindeyiz, bu terör örgütlerinden gelebilecek her türlü tehdide karşı kendimizi savunma hakkımız olduğunu biliyorlar. Herhangi bir PKK uzantısı Suriye’de meşru taraf olarak değerlendirilemez, görüşecek bir taraf olamaz” diye konuştu.

SURİYE BAŞBAKANI MUHAMMED GAZİ EL-CELALİ

SURİYE Başbakanı Muhammed Gazi El-Celali, muhaliflerin eşliğinde iktidarı devretmek üzere evinden ayrıldı.

Suriyeli muhalifler, televizyondan bir bildiri yayınlayarak, Esad rejimini devirdiklerini ve Şam’ı kurtardıklarını duyurdu. Yurt dışındaki Suriyelilere seslenen muhalifler, Suriye’ye geri dönmeleri çağrısı yaptı.

Suudi Arabistan televizyon kanalı Al-Arabiyya’ya konuşan Suriye Başbakanı Muhammed Gazi el-Celali, Beşşar EsAd ve Savunma Bakanı Ali Mahmud Abbas’ın dün geceden bu yana nerede olduğunu bilmediğini açıkladı.Celali, muhaliflerin eşliğinde iktidarı devretmek üzere evinden ayrıldı.(DHA)