Yerli Kömür Desteği Kimi Güçlendirecek? Kamu Mu, Özel Sektör Mü? (Analiz)

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile görüşen AKP Zonguldak İl Başkanı Mustafa Çağlayan ve milletvekilleri, 7539 numaralı kanun teklifinin kabul edildiğini, “yerli kömür karşılığında verilen desteğin yerine sunulmasını” duyurdu. Ancak bu düzenlemenin madencilik sektöründe nasıl bir dönüşüm yaratacağı, kamunun mu yoksa özel sektör mü daha fazla güçleneceği tartışılıyor.

Kamudan Çok Özel Sektöre Destek mi?

Meclis’ten geçen düzenleme, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) gibi kamu projelerine yönelik yeni yatırımlar planlamaktan çok, rödovanslı sahalar ve özel sektörler üzerinden yerli kömür üretimini teşvik etmeye hazırlanıyor. Devletin, özel sektör tarafından işletilen kömür santrallerinden elektrik alımına başlaması, doğrudan kamu işletmeciliği değil, özel teşebbüslerin üretime destek veren bir adım olarak değerlendiriliyor.

Bu noktada şu sorular önem kazanıyor:

• Bu destek, kamuya ait TTK’nın üretimini artıracak mı, yoksa özel bilgileri içeren mi hızlandıracak?
• Özel sektörde teşvikler TTK’nın iş gücüne ve yatırımlarına nasıl yansıyacak?
• Kamunun kömür üretimi için aldığı yatırım kararları, uzun süreli Zonguldak’ın iş gücü piyasasını nasıl şekillendirecek?

İstihdam Artacak Mı?

AKP kanadı, devlet destekli elektrik alımının, kömür üretiminin artmasıyla istihdamın da artmasıyla devam ediyor. Ancak rödovanslı sahalarda çalışan işçilerin özlük hakları, kamu işçilerinden daha düşük.

Bu durumda:

• Yeni düzenleme, daha güvencesiz çalışma koşullarına sahip taşeron ve rödovans işlemcilerine ne kadar katkı sunacak?
• TTK’nın istihdam kapasitesinin artması için neden benzer bir destek sağlanmıyor?
• Yerli kömüre destek, TTK gibi bir kamu kurumunun daha da geriye düşmesine neden mi olacak?

Özel Teşebbüse Verilen Güç, Zonguldak’a Dönüş Sağlayacak mı?

Özel sektör yatırımları Zonguldak ekonomisi canlanabilir, ancak bu büyüme kalıcı ve sürdürülebilir mi olacak? Santrallerin uzun vadeli kamu birimlerinin küçülmesiyle elde edilmesi, kent ekonomisi özel sektör tamamen insafına bırakılmış mı olacak? (Susma)