Kapitalist Ekonomi Bilimsel Değildir – Yalan Dünya

17.02.2025 Cumhuriyet Gazetesi – Ergin Yıldızoğlu

Bir çağ kapanıyor

“Gazze’de soykırım, Trump’ın II. döneminde ABD’deki faşizm, geçen hafta yapılan yapay zeka(YZ) ile ilgili güvenlik konularının ele alındığı “Paris zirvesinde ve Atlantik ittifakının güvenlik sorunlarını tartışan Münih zirvesinde yaşananlar  Bir çağ kapanıyor” savını destekliyor.

Trump yönetimi, ABD hegemonyasının restorasyonu yerinde dayatma, şantaj, askeri tehdit politikalarına öncelik veren “klasik emperyalist” bir politikayı destekliyor.

TEKNOLOJİK MUTASYON

Yeni bir çağın başladığını düşündüren bir diğer gelişme teknolojik zeminde başlayan radikal değişim, hatta mutasyondur. Yuval Noah Harari’nin gözlemlerinden yararlanırsak:

.Tarih boyunca dil her zaman insanlara aitti. İlk kez insan olmayan bir varlık, YZ dili kontrol edebiliyor, üretip şekillendirebiliyor. Bu da uygarlığın temel yapı taşlarının, insan olmayan bir güç tarafından yeniden programlanabileceğini düşündürüyor.

.Önceki teknolojik yenilikler, insanların fiziksel ve zihinsel yetilerini güçlendiriyordu. YZ insanların karar alma süreçlerini doğrudan devralıyor: insanın yerine geçiyor.

 Kısaca; YZ insanları kontrol eden, yöneten bir varlık haline geliyor, getiriliyor!

Uzmanlar, AGI geliştirilmesine ara verilmesini, YZ sistemlerinin kırmızı çizgileri(örneğin, kendini kopyalama) aşamamasını sağlayacak yani önleyecek düzenlemeler talep ediyorlar. Paris Zirvesi bu amaçla yapıldı, bir deklarasyon üretildi. Ancak ABD ve İngiltere, “Kapsayıcı ve sürdürülebilir YZ” çağrısında üretilen Fransa, Çin, Hindistan ve Kanada dâhil 60 ülke tarafından desteklenen deklarasyonu imzalamayı reddettiler.

Bu çarpık YZ gelişmelerine tepki olarak bilgisayar şirketlerinden istifalar başladı.”       

KAPİTALİZMİN FAYDALARI

Kapitalizm üretim araçlarının özel mülkiyetine ve bunların kâr amacıyla üretilmesine dayanan, ticaret ve sanayinin; bireyler, şirketler veya özel girişimlerinin kontrolünde bulunan ve devlet müdahalesinin sınırlı olduğu bir ekonomik sistemdir. Kapitalizmin temel yasası sınırsız sermaye birikimidir. Bu yasa kapitalistlerin daha fazla sermaye için daha fazla sermaye üreterek(kâr ve ortaklık) inşa ettikleri bir ekonomik sistem olan kapitalizmi doğurur.

Devletler, sermaye istediğinde işçileri denetim altına alır, asgari ücretlerini açlık sınırına kadar indirir; köle haline getirir, vergilerini siler veya azaltabilir, savaşlar çıkarabilir(Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarını sermaye kesimleri teşvik etmişlerdir) Silah sanayi bunların en önündedir.    

Dergi Park

“Kapitalizme Teorik Yaklaşımlar:

Kapitalist Ekonomik Sistemin Temel Nitelikleri üzerinden Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz: 16. Yüzyılın ikinci yarısında sömürgecilik faaliyetlerinin beraberinde getirdiği  sermaye birikimi kapitalizm adıyla anılacak olan yepyeni bir ekonomik sistemin doğuşuna kaynaklık etmiştir. Batı Avrupa’da doğan sistem kısa sürede tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Kapitalizmin değişmeyen nitelikleri; yoğun sermaye birikimi ve kâr arayışı, yeni uluslararası pazarların, teknolojilerin ve üretim örgütlenmelerinin inşası, bu süreçlerin yol açtığı kaygan ve belirsiz ekonomik zemin, görece güçlü DEVLETLERİN varlığı ve beşeri sermayedir. Bu makale kapitalizmin klasik teorisyenleri olan Adam Simith, David Ricardo ve Karl Marx- emek değer düşüncesiyle ve günümüzün en önemli teorisyenlerinden olan Wallarstein’ince katkıları unutulmazdır. Ancak Adam Smith’e göre kapitalizm sonsuza kadar var olacaktır ama diğer üç teorisyene göre kapitalizmin geleceği karanlıktır. Çünkü sermayeyi sermaye yapan kârdır. Kâr yoksa sermaye de yoktur.

Giriş: Bu kavramsal çerçeveye göre kapitalizmin altı temel özelliği:

1. Yoğun bir sermaye birikimi ile bunun sonucunda ortaya çıkan kâr artırma zorunluluğu,
2. Pazar arayışı,
3. Pazar arayışı nedeniyle uluslararası ekonomik ilişkilere girme mecburiyeti ile buna destek verecek güçlü bir DEVLET varlığı,
4. Sürekli krizlerin yaşandığı, belirsiz ve kaygan ekonomik zeminde ayakta durma çabası,
5. Bu çabanın getirdiği üretim, teknoloji ve ekonomik örgütlenmede sürekli bir yenilik yaratma gereği,
6. Bu gerçekliği yerine getirebilecek niteliklere sahip insan kaynağı.

Kapitalist ekonomik sistem, sermaye birikiminin sürekliliği sağlamak üzere ortaya çıkan kâr oranlarını artırma ve ekonomik büyüme zorunluluğu nedeniyle iç içe işleyen döngüsel iktisadi süreç ve etkileşim örüntülerini üretir. Bu süreçte sermaye birikimi zorunluluktur. Aksi takdirde yok olmak kaçınılmazdır.”

Bu geldiğimiz çağda ve zamanda hayatımızın ne kadar yalan üzerine kurulu olduğunu öğrenmeye başladık. Sınıflı yaşam düzeninin kralı kapitalizm tüm  yaşantımızı yönetim ve denetim altına aldığını öğrendik böylece..

En başta ekonomi biliminin “kapitalist sisteminin” ekonomi eğitimi olduğunu öğrendik. Bizlere kapitalizmi ekonomi bilimi diye öğrettiler. Aldığımız eğitimin tamamı da kapitalizme endeksliydi, tüm doğal bilim ve diğer sosyal bilim dersleri de kapitalizme endeksliydi. Doğa bilimin kendisini öğreneceğimize tarım üretimi için, sanayi için, sağlık için ve hizmetler için kapitalizm devreye sokuldu. İlaç sektörümüz 1980’lere kadar yerli ve milli iken bugün tamamen yabancı, kapitalizm emrinde, tıp sektörümüz de önemli seviyede kapitalizm emrinde..

Tarlalarımız ilaç ve gübrelerle zehirlendi; böylece hava, su ve toprak da zehirlendi; canlılar da zehirlendi..

GDO’lu tohumlarla yine tüm doğa ve insanlar zehirlendik; genetiğimiz değiştirildi..

Peki, kapitalizm başka  ne yaptı? Zengin olma peşinde olanları zenginleştirdi ve 400-500 milyar dolar sahibi yaptı ve onları 15 trilyon dolar varlıkları-paraları olduğunu öğrendik. Türkiye’de de 28 kişinin 54 milyar dolar serveti olduğunu…

Bildiğimiz kadarı ile dünyada 78 milyar dolarlık milli gelir sağlanıyor yıllık olarak ama piyasada 180 milyar dolar para var. Tüm insanlık para sahiplerinin oyuncağı haline getirilmiş!

Bugün kapitalizmin yaptığı kötülükleri saymaya devam etsek ne zaman yeter ne de sayfalar…

Ey insanlık; sermayenin, silahların denetiminden çıkalım, dünyanın doğa bilimin okulu olduğunu unutmayalım! Çünkü biz ne kadar doğa bilim o kadar insanız.

Kapitalizm varsa özgürlük, bağımsızlık, barış ve bilim yok! Atatürk’e selam olsun.