Mimarlar Odası’ndan Filyos Ateş Tuğla Fabrikası’nın Yıkımına Tepki

“Endüstri mirası olan fabrika mevzuata aykırı biçimde yıkıldı, yürütmeyi durdurma davası açtık”

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, erken Cumhuriyet döneminin önemli sanayi tesislerinden biri olan Filyos Ateş Tuğla Fabrikası’nın mevzuata ve kamu yararına aykırı biçimde yıkıldığını açıkladı. Şube Başkanı Derya Başyılmaz, fabrikanın endüstri mirası niteliği taşıdığını vurgulayarak, yıkım kararına karşı yürütmeyi durdurma ve iptal davaları açtıklarını duyurdu.

“Resmi süreçler devam ederken yıkıma başlandı”

Başyılmaz, fabrikanın korunması için Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na başvurular yaptıklarını, ancak kurulun kararları kendilerine iletmediğini belirtti. Açtıkları bilgi edinme davasını kazanmalarına rağmen, koruma kurulu kararlarının kendilerine gönderilmediğini söyledi.

Buna rağmen süreci haricen takip ettiklerini aktaran Başyılmaz, kurulun 2021 ve 2023 yıllarında aldığı kararlarla fabrikanın 2863 sayılı yasa kapsamında korunması gereken nitelikleri taşımadığına hükmedildiğini öğrendiklerini ifade etti. Bu kararların iptali için dava açtıklarını belirten Başyılmaz, “Tüm hukuki sürece rağmen fabrika apar topar yıkıldı” dedi.

İmara açılma iddiaları

Başyılmaz, 33 dönümlük fabrika arazisinin imara açılacağı yönünde iddialar bulunduğunu da dile getirdi:
“Bir haftalık süreçte yıkım hızlandırıldı. Arkeolojik SİT değeri bulunan alanın derecesi yıllar içinde düşürülmüş olması bu iddiaları güçlendiriyor. Tüm gelişmeleri üzüntüyle takip ediyoruz.”

“Mutlak korunması gereken endüstri mirasıdır”

Ateş Tuğla Fabrikası’nın Filyos’un ekonomik ve sosyal gelişiminde büyük rol oynadığını vurgulayan Başyılmaz, fabrikanın sadece Zonguldak için değil, Cumhuriyetin sanayi belleği açısından da değerli olduğunu kaydetti:
“Cumhuriyetin kalkınma hamlesine çok yönlü hizmetlerde bulunan fabrika, demir çelik, cam, çimento fabrikaları ile enerji santrallerinin temel girdilerinden biri olan ateş tuğlası üretmiştir. Mimari özellikleri, kent belleğindeki yeri ve Cumhuriyet dönemi eseri olması nedeniyle mutlak korunması gereken bir mirastır.”

Yargı süreci devam ediyor

Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 7236 ve 8381 sayılı kararlarının iptali ve yürütmenin durdurulması için Zonguldak Nöbetçi İdare Mahkemesi’nde dava açtıklarını duyurdu.

Başyılmaz, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bilim ve teknikten aldığımız güçle, kültürel mirasımıza sahip çıkmaya devam edeceğiz. Filyos Ateş Tuğla Fabrikası’nın yıkımının durdurulması ve korunması için süreci titizlikle takip ediyoruz.”