Üst Geçit Tartışması Büyüyor: “Erişilebilirlik Lütuf Değil, Haktır”

Zonguldak kent merkezinde Uğur Mumcu Kavşağı’nda hizmete açılan asansörsüz ve yürüyen merdivensiz üst geçit, emeklilerden engellilere, siyasi partilerden meslek ve sivil toplum örgütlerine kadar geniş bir kesimin tepkisini çekmeye devam ediyor. Ortak itiraz noktası ise net: Erişilebilir olmayan bir üst geçit, can güvenliği sağlamıyor; yaşamı zorlaştırıyor.

Zonguldak’ta emeklilerin ve yaşlı nüfusun yoğunluğuna dikkat çeken Tüm Emeklilerin Sendikası Zonguldak Şubesi, kentin yıllarını yerin metrelerce altında geçirmiş maden emekçilerinin bedelini sağlıklarıyla ödediği bir şehir olduğunu hatırlatarak, mevcut üst geçidin bu gerçeklik yok sayılarak açıldığını vurguladı. Sendika, pnömokonyoz, KOAH, ortopedik sorunlar ve kalp-solunum hastalıklarıyla yaşam mücadelesi veren binlerce emeklinin bu geçidi kullanmaya zorlanmasının açık bir hak ihlali olduğunu belirtti.

Açıklamada, “Erişilebilirlik bir lütuf değil; anayasal ve evrensel bir haktır” denilerek, engelliler, yaşlılar, hamileler, çocuklu aileler ve pazar arabası taşıyan yurttaşlar için kullanılamaz durumdaki üst geçidin neden açıldığı soruldu. Valilik ve Belediye arasında yaşandığı iddia edilen “kim yapacak” tartışmasının, yurttaşın yaşam hakkının önüne geçemeyeceği vurgulandı.

“Yaşlılar ve Engelliler Bu Merdivenleri Çıkamıyor”

Tepkilerin bir diğer adresi Zonguldak Sakatlar Derneği oldu. Dernek Başkanı Hüseyin Şirin, asansör yapılana kadar geçici yaya geçidi ya da servis yolu talep ettiklerini belirterek, “Bu köprü Zonguldak’ın merkezinde. Dolmuş durakları karşıda. Pazara giden yaşlılar, engelliler, çocuklu aileler bu dik merdivenleri nasıl çıkacak?” diye sordu.

Şirin, yetkililere seslenerek, üst geçidin mevcut haliyle engelli ve yaşlılar için fiilen kullanılamaz olduğunu, zorla yönlendirmenin ise vicdani ve insani olmadığını dile getirdi.

Sol Parti: “İnatlaşma Değil, Ortak Akıl”

Konuya ilişkin bir açıklama da Sol Parti Zonguldak İl Örgütünden geldi. İl Başkanı İsmail Yıldız, üst geçidin kentin “birinci sorunu” haline getirildiğini belirterek, bariyerler, bantlar ve polis önlemleriyle yurttaşın karşı karşıya getirildiğini söyledi. Yıldız, “Tamamlanmamış, asansörü dahi olmayan bir üst geçitte geçiş zorlaması yasal da değildir, insani de” dedi.

Sol Parti, çözüm için somut öneriler sundu:

• Asansör yapılana kadar yaya geçitlerinin yeniden açılması,
• Trafik ışıkları ve görevliyle güvenli geçiş sağlanması,
• Üst geçitlere derhal asansör, orta vadede yürüyen merdiven yapılması,
• Kurumlar arası sorumluluk tartışmasının bitirilmesi ve Valiliğin sürecin güvencesi olması,
• Elektrik kesintilerine karşı güneş enerjili sistem kurulması.

Açıklamada, tüm yetkililer “inatlaşmadan vazgeçmeye, ortak çözüm üretmeye” çağrıldı.

“Kent Bilinmeden Yapılan Projeler Sorun Üretiyor”

Mimar ve kent gözlemcisi Turhan Demirtaş ise sorunun yalnızca bir üst geçit meselesi olmadığını vurguladı. Demirtaş, Zonguldak’ı bilmeyen, kent insanıyla paylaşılmadan hazırlanan projelerin yarardan çok zarar ürettiğini belirterek, Karayolları ile DSİ’nin uyumsuz çalışmalarının “ucube yapılaşmalara” yol açtığını ifade etti.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Turhan Demirtaş, üst geçidin kent içi ulaşım ve yaya güvenliği açısından önemli bir ihtiyaçtan doğduğunu ancak mevcut haliyle bu ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğunu vurguladı. Demirtaş, özellikle erişilebilirlik, güvenlik ve kullanım kolaylığı başlıklarında ciddi sorunlar bulunduğuna dikkat çekti.

Üst geçidin yaşlılar, engelliler ve çocuklar açısından kullanımı zor ve caydırıcı olduğunu ifade eden Demirtaş, “Kentte kamusal bir yatırım yapılırken yalnızca beton ve demirle değil, insan odaklı bir bakışla hareket edilmesi gerekir. Bu üst geçit, günlük yaşamın temposuna uygun olmadığı gibi, birçok yurttaşı karşıdan karşıya geçerken hâlâ risk almaya zorluyor” dedi.

Demirtaş ayrıca, projelendirme sürecinde meslek odalarının, sivil toplum örgütlerinin ve mahalle sakinlerinin görüşlerinin alınmamasını eleştirerek, “Katılımcı bir planlama anlayışı benimsenmiş olsaydı, bugün konuştuğumuz sorunların büyük bölümü yaşanmayacaktı” ifadelerini kullandı.

Üst geçidin mevcut haliyle simgesel bir yatırım gibi sunulduğunu, ancak işlevsellik açısından sorgulanması gerektiğini belirten Demirtaş, yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, yapının yeniden ele alınması ve özellikle asansör, yürüyen merdiven ve güvenlik düzenlemeleriyle iyileştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Yetkililere Ortak Çağrı

Farklı kesimlerden gelen açıklamalar tek bir noktada birleşiyor:
Üst geçit, tüm yurttaşlar için erişilebilir hale getirilmeden zorunlu geçiş dayatmasından vazgeçilmeli.

Emekliler, engelliler, siyasi partiler ve kentliler; Zonguldak Valiliği’ni, Karayolları’nı ve yerel yönetimleri, yurttaşın yaşam hakkını merkeze alan, kalıcı ve insani çözümler üretmeye çağırıyor.