İktidarın cemevi ısrarı: İbadethane değil, “kültürel tesis”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikle cemevlerinin imar mevzuatında “kültürel tesis alanı” olarak tanımlanmasına Alevi kurumlarından sert tepki geldi. Alevi Bektaşi Federasyonu, Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu ve Türkiye Alevi Federasyonu başta olmak üzere çok sayıda kurumun imzasını taşıyan açıklamada, düzenlemenin Alevi inancını tanımayan bir inkâr politikası olduğu vurgulandı. Açıklamada, cemevlerinin cami, kilise ve havra ile eşit statüde ibadethane olarak Anayasa’da tanınması çağrısı yapıldı.

22 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle birlikte cemevlerinin “kültürel tesis” başlığı altında tanımlanmasının kabul edilemez olduğu belirtilen açıklamada, Alevi inancının asli bir inanç olduğu ve bu gerçeğin hukuken de tanınması gerektiği ifade edildi. Alevi kurumları, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarının “açılım” söylemleri ile fiili uygulamalar arasındaki çelişkiye dikkat çekerek, kurulan Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın da inancın asimilasyonuna hizmet ettiğini savundu.

Açıklamanın Tam Metni

“CEMEVLERİ İBADETHANEMİZDİR !

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan, “Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” 22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazetede yayımlandı.
Bu yönetmelik, Alevi toplumunun yıllardır dile getirdiği taleplere bir çözüm değil; aksine, inkâr siyasetinin yeni bir ilanıdır !
Cemevlerinin, imar mevzuatında “Kültürel Tesis Alanı” başlığı altında tanımlanması; AKP ve Saray’ın, Alevi inancını yok etmeye çalıştığının ve Cemevlerini ibadethane olarak tanımlamadığının en net göstergesidir !
Aleviler için Cemevi bir “Kültür Merkezi” değil, İbadethanedir !
Bu konu ne yönetmeliklerle, ne de kelime değişikliği ile çözülebilir.
Cemevlerini; cami, kilise ve havranın karşısına eşit bir ibadet yeri olarak koymaktan bilinçli biçimde kaçınan bu düzenleme, eşit yurttaşlık ilkesini açıkça ihlal etmektedir.
Devlet, bir yandan “Alevilerle Açılım” söylemini dolaşıma sokarken; Cemevlerinin sorununu çözeceğiz diyerek Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nı kurarken, diğer yandan Alevilerin ibadethanesini yasalarda açıkça belirtmekten kaçmaktadır.
Bu da, bir kez daha göstermiştir ki, AKP Hükümeti ve Saray’ın derdi, Alevilerin taleplerini yerine getirmek değil; inancımızı yok saymaktır.
Kurulan bu yapının, işlevsiz olduğu ve kuruluş amacının da inancımızın asimilasyonuna hizmet ettiği tescillenmiştir.
Bu ikiyüzlü yaklaşım saklanamaz ve kabul edilemez.
Alevi Kurumları olarak açıkça ifade ediyoruz:
Cemevlerinin statüsü, yönetmeliklerle değil; inanç özgürlüğü ve eşit yurttaşlık temelinde, Anayasa’ya ibadethane olarak eklenmelidir.
Alevi İnancı, bu ülkenin asli inançlarından biridir ve bu gerçek, er ya da geç, hukuken de kabul edilmek zorundadır.
Bu düzenlemeyi reddediyoruz.
Alevi toplumunun iradesini yok sayan, inancımızı tanımayan hiçbir “düzenleme” bizim açımızdan meşru değildir.

Kamuoyuna Saygıyla Duyururuz.

ALEVİ BEKTAŞİ FEDERASYONU
AVRUPA ALEVİ BİRLİKLERİ KONFEDERASYONU
TÜRKİYE ALEVİ FEDERASYONU
HACI BEKTAŞ VELİ ANADOLU KÜLTÜR VAKFI
ALEVİ KÜLTÜR DERNEKLERİ
PİR SULTAN ABDAL KÜLTÜR DERNEĞİ
AVUSTRALYA ALEVİ BEKTAŞİ FEDERASYONU”