“Büyük Madenci Yürüyüşü” Sonrası Zonguldak Kitapla Mercek Altında

Türkiye’de 1990’lı yılların en kitlesel işçi eylemlerinden biri olarak hafızalara kazınan Büyük Madenci Yürüyüşü sonrasında Zonguldak’ın geçirdiği dönüşüm, yeni bir derleme kitapta kapsamlı biçimde ele alındı.

İbrahim Gündoğdu ve Sadık Kılıç’ın editörlüğünü üstlendiği “Büyük Madenci Yürüyüşü Sonrası Zonguldak”, NİKA Yayınları etiketiyle yayımlandı. Çalışma, Türkiye’nin son 20-30 yılda neoliberal kapitalizmle daha yoğun bütünleşme sürecinde, taşkömürü üretimiyle özdeşleşmiş kentin yaşadığı ekonomik, toplumsal ve siyasal dönüşümü çok boyutlu bir perspektifle inceliyor.

“Arafta Kalan” Bir Sanayi Kenti

Kitapta, 1980’li yılların neoliberal yeniden yapılanma politikalarına karşı yükselen 1991’deki Büyük Madenci Yürüyüşü’nün ardından Zonguldak’ın ne bütünüyle “kömür/madenci kenti” kimliğini koruyabildiği ne de madencilik sonrası döneme güçlü bir geçiş yapabildiği vurgulanıyor.

Sanayisizleşme ve ekonomik gerileme sürecinde kömür üretiminin daha parçalı ve saçaklanan biçimlerde sürdüğü belirtilirken, kömüre alternatif kalkınma arayışlarının ise sürekli gündemde kaldığı ifade ediliyor. Bu çerçevede Zonguldak, 2000’li yılların neoliberal Türkiye’sinde “ne tam eski ne de yeni” bir kimlikle, adeta arafta kalmış bir kent olarak tanımlanıyor.

Neoliberalizmin Yerel Yansımaları

Derlemede yer alan makaleler, neoliberal kapitalizmin artan hegemonyası altında Zonguldak’taki çelişkili ve çatışmalı süreçleri eleştirel bir teorik çerçevede analiz ediyor. Yazarlar, kentin dönüşümünü yalnızca yerel dinamiklerle değil, küresel kapitalist yeniden yapılanma bağlamında değerlendiriyor.

Kitapta öne çıkan başlıklardan bazıları şöyle:

• Mobilizasyonun İmkânları ve Sınırları: Büyük Grev Bir Dönüm Noktası mıydı? – Sadık Kılıç
• Kömürün Merkezinde, Çelişkiler Arasında: Zonguldak ve TTK – Zeynep Başak
• Neoliberalizmin Zonguldak’taki Alacalı Biçimleri: TTK’nın Gölgesinde Kaçak Madencilik – Caner Özdemir & Sadık Kılıç
• Zonguldak’ta Değişen İşçi Sınıfı Kimliği ve Maden İşçisi Erkek(lik)ler – Atilla Barutçu & Figen Uzar Özdemir
• Büyüyen Kentten Büzülen Kente: Doğurganlık ve Nüfusun Dönüşümü – Caner Özdemir
• Emeğin Başkentinde Siyasal Dinamikler ve Seçmen Davranışları – İsa Demir
• Sanayisizleşme, Geride Bırakılmışlık ve Popülist Tepkiler – Fatih Cüre
• Kültür, Turizm ve Sermaye: Zonguldak Turizm Projelerinin Politik Ekonomisi – Mehmet Eroğlu
• Filyos Vadisi Projesi ve “Megaproje Kalkınmacılığı” – İbrahim Gündoğdu

TTK ve Filyos Vurgusu

Kitapta özellikle Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) üzerinden kamu işletmeciliğinin dönüşümü ve kaçak madencilik olgusu ele alınırken, Filyos Vadisi Projesi de “megaproje kalkınmacılığı” çerçevesinde değerlendiriliyor. Projenin bölgesel gelişme açısından taşıdığı potansiyel ve riskler, kapsamlı bir politik ekonomi analiziyle tartışılıyor.

Akademik ve Güncel Bir Kaynak

“Büyük Madenci Yürüyüşü Sonrası Zonguldak”, yalnızca bir kent monografisi olmanın ötesinde; neoliberal kapitalizmin farklı coğrafyalarda nasıl çeşitlenen ve çelişkili biçimler aldığını gösteren bir çalışma olarak dikkat çekiyor. Kitap, hem akademik çevreler hem de Zonguldak’ın yakın tarihine ve geleceğine ilgi duyan okurlar için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.

Kitaptan bir bölüm okumak için;

Kitabı temin etmek için;