Üretmek Yetmez: Zonguldak’ın Aradığı Asıl Şey Güvence

Zonguldak’ta bu hafta yaşananlara yan yana baktığımızda karşımıza çıkan ortak kavram “güvence” oldu. Üretimin güvencesi, eğitimin güvencesi, hukukun güvencesi, kamusal sözün güvencesi… 34 yıl önce yaşanan acıların yıldönümünde yine aynı soruyu sormak zorunda kalmamız tesadüf değil: Üretim var, peki güvence var mı?

Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) üzerinden yürüyen tartışmalar, mahkeme kararlarının “müjde” olarak sunulup sunulamayacağı polemiğiyle birlikte yeniden alevlendi. İYİ Parti İl Başkanı Yavuz Erkmen’in “Mahkeme kararını müjde diye sunmak doğru değil” sözleri, aslında daha derin bir tartışmaya işaret ediyordu. Erkmen’in itirazı yalnızca siyasi değildi; mesele, üretimin hangi koşullarda sürdürüleceği ve iş güvenliğinin nasıl sağlanacağıydı. 34 yıl önceki facianın gölgesinde yapılan anmalarda dile getirilen ortak duygu, “kader” söyleminin geride bırakılması gerektiği yönündeydi. Madencilik bu kentin kimliği olabilir; ancak kimliğin bedeli can olmamalı.

Hafta boyunca Madenci Anıtı yine kentin vicdanının toplandığı yer oldu. Eğitim sendikaları burada yaptıkları açıklamada “Okullar güvenli değil” diyerek yaşanan şiddet olaylarının münferit görülemeyeceğini vurguladı. “Eğitimde şiddet yasası çıkarılmalı, öğretmenin can güvenliği sağlanmalı” çağrısı, yalnızca bir meslek grubunun talebi değil, kamusal alanın güvenliği açısından da önemliydi. Aynı meydanda bu kez Zonguldak Demokrasi Platformu vardı. Platform adına yapılan açıklamada “Laikliği, adaleti ve hukuku savunmak suç değildir” denildi. Bu cümle, Türkiye’nin genel siyasi ikliminin yerelde nasıl karşılık bulduğunu göstermesi açısından dikkat çekiciydi.

Küresel gelişmeler de kentin gündemine yansıdı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonuna Zonguldak’tan sert tepkiler geldi. Siyasi partiler ve sendikalar yaptıkları açıklamalarda saldırının bölgesel barışı tehdit ettiğini belirtti. İktidar kanadından ise farklı bir ton yükseldi. AKP İl Başkanı Mustafa Çağlayan, “28 Şubat darbedir, darbeci zihniyetle mücadelemiz sürecek” diyerek iç siyasetteki hafıza tartışmasını öne çıkardı. Dış politika gerilimi ile iç politikadaki tarihsel hesaplaşma söyleminin aynı hafta içinde gündem olması, siyasetin çok katmanlı yapısını bir kez daha ortaya koydu.

Ekonomide ise farklı bir arayış var. Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Metin Demir’in Mersin Ticaret ve Sanayi Odası ile temasları, kuzey–güney ticaret koridoru hedefini yeniden gündeme taşıdı. Filyos Limanı ile Mersin Limanı arasında kurulabilecek entegrasyonun Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayacak stratejik bir hat oluşturabileceği ifade edildi. “Akla akıl katma anlayışıyla istişarelerde bulunduk” diyen Demir, lojistik maliyetlerin düşürülmesi ve ihracatın hızlanması hedefini vurguladı. Ancak bu projelerin başarıya ulaşması da yine planlama, şeffaflık ve sürdürülebilirlik meselesine dayanıyor.

Meclis gündemine taşınan bir diğer başlık ise Çaycuma’daki Bilim Merkezi protokolü oldu. CHP Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ Ertuğrul, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile yapılan protokolün akıbetini sorgulayarak “Devlette süreklilik esastır. Yönetim değişiklikleri kamu adına verilen taahhütleri ortadan kaldırmaz” dedi. Tahsis edilen lojmanlar, başlanmayan inşaat ve belirsiz takvim, kamuoyunda doğal olarak soru işareti yaratıyor. Buradaki temel mesele de aynı: Kamu kaynaklarının etkin ve şeffaf kullanımı.

Toplumsal hafıza ve inanç alanında ise daha sakin ama anlamlı gelişmeler yaşandı. Alevi Kültür Dernekleri Zonguldak Şubesi’nde yapılan Hızır Cemi’nde lokmalar pay edildi. Bu buluşma, dayanışma kültürünün ve ortak yaşam iradesinin altını çizdi. Öte yandan “Büyük Madenci Yürüyüşü”nü konu alan kitabın yeniden gündeme gelmesi, kentin geçmişle bağını canlı tuttuğunu gösterdi.

Çevre mücadelesi cephesinde ise Çaycuma Çevre Gönüllüleri’nin “Hakan Tosun dosyasında cezasızlığa izin vermeyeceğiz” çıkışı dikkat çekti. Bu cümle, yalnızca bir dava dosyasına değil, Türkiye’deki genel cezasızlık tartışmasına da gönderme yapıyor.

Haftayı spor tamamladı. Zonguldakspor’un evinde aldığı 0-1’lik yenilgi belki lig tablosunda küçük bir detay gibi görünebilir; ancak bu şehirde spor da moral ve motivasyonla doğrudan bağlantılı. Ekonomik, sosyal ve siyasal atmosferden bağımsız değil.

Bütün bu gelişmeleri alt alta yazdığımızda Zonguldak’ın hâlâ söz söyleyen, itiraz eden, talep eden bir şehir olduğunu görüyoruz. Üretmek istiyor, büyümek istiyor, hakkını aramak istiyor. Fakat her başlığın sonunda aynı yere geliyoruz: Üretimden eğitime, ticaretten adalete kadar her alanda asıl ihtiyaç duyulan şey güvence. 34 yıl önce sorulan soru bugün hâlâ güncelliğini koruyor; mesele sadece üretmek değil, güvenli, adil özgür bir düzen içinde üretmek.

Sağlıcakla