“Ancak, Kadınların Eşit, Güvende ve Müreffeh Olduğu Bir Toplum Kalkınmış Sayılabilir”

İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sadece bir hak meselesi değil, aynı zamanda ekonomik kalkınma ve demokratik olgunluğun temel bir göstergesi olduğunu vurguladı. Başkan Zeytinoğlu, kadınların eşit koşullarda var olduğu, güven ve refah içinde olduğu bir toplumun önemine dikkat çekti. Başkan Zeytinoğlu, Türkiye ve AB arasındaki güncel verileri kıyaslayarak, önümüzdeki dönemin yol haritasını çizen yeni AB strateji belgesini açıkladı.

Başkan Zeytinoğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“8 Mart’ı kutladığımız bugün, kadınların sosyo-ekonomik hayata katılımındaki engellerin hâlâ dünya genelinde bir sınama olduğunu görüyoruz. 2025 AB Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi sonuçlarına göre, AB genelinde puanlarda sınırlı bir artış gözlenirken; bakım emeği, ücret adaletsizliği ve karar alma mekanizmalarında kadın temsili konuları kritik eşik olmaya devam ediyor. AB mevcut hızında çalışmaya devam ederse toplumsal cinsiyet eşitliğine ulaşmak için tam olarak 50 yıla ihtiyaç var.

Ülkemiz özelinde TÜİK 2025 yılı Kadın verilerine baktığımızda; kadınların işgücüne katılım oranının %36 bandına yaklaştığını görsek de bu rakamın hâlâ %70’lere dayanan AB ortalamasının oldukça gerisinde kaldığı gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Eğitim düzeyi arttıkça kadınların işgücüne katılımı artsa da yükseköğretim mezunu kadınlar arasında bile erkeklerle olan ücret farkının (gender pay gap) %16-17 seviyelerinde seyretmesi, yapısal reformlara olan ihtiyacımızı kanıtlıyor. AB’de ise cinsiyetler arası ücret farkı %12 seviyesinde seyrediyor.

Avrupa Komisyonu tarafından 5 Mart 2026 tarihinde yayımlanan 2026-2030 AB Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Stratejisi, önümüzdeki beş yılın vizyonunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu strateji; dijital dönüşüm ve yeşil mutabakat süreçlerinde kadınların ikiz dönüşümün dışında kalmamasını, yapay zekâ algoritmasındaki cinsiyetçi yanlılıkların giderilmesini ve bakım ekonomisinin profesyonelleşmesini merkeze alıyor. Türkiye olarak, Gümrük Birliği’nin modernizasyonu ve AB’ye uyum sürecimizde bu yeni nesil eşitlik politikalarını içselleştirmeliyiz. Özellikle kadınların teknoloji ve mühendislik (STEM) alanlarındaki varlığını artırmak, küresel rekabetçiliğimiz için hayati önem taşıyor.

Başkan Zeytinoğlu mesajını şu sözlerle tamamladı: İKV olarak, toplumsal cinsiyet eşitliğini tüm politika alanlarında ana akımlaştırmayı görev biliyoruz. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, “Bir toplum, bir yapı aynı gaye ile bütün kadınları ve erkekleri ile beraber yürümezse, o toplumun kalkınmasına, teknik olarak imkân ve bilimsel olarak ihtimal yoktur”sözü, bugün her zamankinden daha geçerlidir. Kadınların şiddetten uzak, eşit hak ve fırsatlarla donatıldığı bir gelecek temennisiyle, tüm kadınların 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutluyorum.”