Havayı Kirletme İzni Yeniden Meclis Gündemine Geliyor

14 Şubat 2019’da meclisteki tüm partilerin ortak kararıyla geri çekilen yasal düzenlemenin (eski Madde45) yeniden meclis gündemine gelmesi bekleniyor. 15 adet kömürlü termik santrale 4. kez havayı kirletme izni verilmek isteniyor.

#temizhavahaktır

#TBMMsözünütut 

 

14 Şubat 2019 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) AK Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, İYİ Parti, Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkların Demokratik Partisi’nin ortak kararı ile geri çekilen “termik santrallere havayı kirletme izni” veren yasal düzenleme yeniden gündemde. 2013’ten beri çevre yatırımlarını gerçekleştirme taahhütlerini yerine getirmeyen ve mühletleri yasal düzenlemelerle üç defa uzatılan 15 kömürlü termik santrale dördüncü kez havayı kirletme izni verilmek isteniyor, üstelik üç yıl daha. Teklif yasalaşırsa, Türkiye’nin en eski ve kirli santralleri Haziran 2022 yılına kadar havayı kirletmeye, halk sağlığını tehdit etmeye devam edecek.

Tüm partilerden temsilciler söz konusu termik santrallerin çevre yatırımını tamamlamadan  çalışmaya devam etmelerine olanak sağlamayacaklarına dair sözler vermiştir:

Elbistan’daki, Afşin’deki hemşehrilerin içlerinin rahat olması temennisinde bulunan AK Parti Milletvekili ve Grup Başkanı Mehmet Muş 17 Temmuz 2019 tarihinde Meclis Genel Kurulu’nda “O şirketlere tanıdığımız süre bu yıl sonu itibarıyla bitiyor, o süre zarfında buradaki standartlara uygun şekilde filtreleme yapılacaktır; uzatma süresi verilmemiştir, verilmeyecektir.” demiştir.

Milliyetçi Hareket Partisi Manisa Milletvekili Erkan Akçay ise 14 Şubat 2019 tarihli Meclis Genel Kurulu’nda “Teklif metninde 45’inci maddede yer alan düzenlemenin tüm parti gruplarının ortak mutabakatıyla teklif metninden çıkarılmış olması oldukça sevindiricidir. Çünkü, cevre hassasiyetini daima muhafaza etmemiz ve bu konuda bir kararlılık sergileme ihtiyacımız vardır.” demiştir.

Cumhuriyet Halk Partisi Manisa Milletvekili Özgür Özel de 2019 sonuna doğru maddenin yeniden gündeme getirilebileceğini hatırlatıp “Bu şirketler, 2019’un sonuna doğru buraya bir tane daha önerge getirilip iki yıl daha uzatılması gibi bir şeyi beklemesinler. Böyle bir şey getirilirse getirenler de bu sözlerimiz karsısında mahcup olsun.” demiştir.

HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, sermayeye taviz, vatandaşa ise büyük zarar verildiğini söyledi. Paylan, bu santrallerin etrafında yaşayan yüz binlerce insanın kirlilikten etkilendiğini, doğanın, suyun kirlendiğini vurguladı. Türkiye’nin enerji ihtiyacı olmadığını ve şirketlerin sadece zaman kazandığını dile getiren Paylan, “Şimdiye kadar başlamamış bir şirket, göreceğiz bu yatırımlarını yapmayacak” diye konuştu. 

Bu Yasa Teklifi Ne Anlama Geliyor?

1 Kasım 2019  tarihinde, Plan Bütçe Komisyonu’nda görüşülen 2/2312 Esas Numaralı Dijital Hizmet Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile, daha önce TBMM’den tüm siyasi partilerin reddettiği, havayı kirletme izni yeniden görüşülüp, Meclis Genel Kurulu’na sunulmak üzere kabul edildi. Düzenlemeye göre;

 

“MADDE – 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “31/12/2019” ibaresi”30/6/2022” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya “üretim faaliyeti durdurulamaz ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “çevre mevzuatına uyuma yönelik yatırımların gerçekleştirilmemesi ve çevre mevzuatı açısından gerekli izinlerin tamamlanmaması nedeniyle” ibaresi ve ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

 

“Ancak çevre mevzuatına uyuma yönelik yatırımlara dair yapım sözleşmesi ile iş termin planını 30/6/2020 tarihine kadar Bakanlığa sunmayan üretim tesisleri bu haklardan yararlanamaz. İş termin planı sunulan üretim tesisleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bu iş termin planına uyum açısından 1/7/2020 tarihinden itibaren 4 ayda bir denetlenir. Yapılan her bir denetimde bu iş termin planına uygun olmadığı tespit edilen tesislere 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununda yer alan ilgili idari para cezaları yirmi kat artırılarak uygulanır. İş termin planındaki herhangi bir işin yapımının belirtildiği süreye göre bir yıl geciktiğinin tespiti halinde üretim tesisinin faaliyeti durdurulur. Bu madde kapsamında verilen idari para cezalarına karşı dava açılması cezanın tahsil işlemlerini durdurmaz.”

 Çevre Mevzuatına Uyum Yatırımı Yapmayan Santraller Hangileri?

Aşağıda belirtilen kömürlü termik santraller, 2013 yılından bu yana, baca gazı kükürt giderim tesisi, filtre sistemleri veya kül barajı gibi çevre ve halk sağlığının korunması için gerekli yatırımları yapmamaktadır. Bu santraller 2013 yılından itibaren özelleştirilmiş olup, Afşin Elbistan B Termik Santrali hariç, özel şirketler tarafından işletilmektedir.

  1. Çanakkale / 18 Mart Çanakkale Termik Santrali
  2. Şırnak / Silopi Elektrik Termik Santrali
  3. Kahramanmaraş / Afşin Elbistan A Termik Santrali
  4. Karabük / Kardemir Karabük Demir Çelik Termik Santrali
  5. Kütahya / Tunçbilek Termik Santrali
  6. Kütahya / Seyitömer Termik Santrali
  7. Manisa / Soma A Termik Santrali
  8. Manisa / Soma B Termik Santrali

9.Sivas / Kangal Termik Santrali (1. Ve 2. üniteler

  1. Zonguldak / Çatalağzı Termik Santrali
  2.   Ankara / Çayırhan Termik Santrali
  3. Muğla / Yeniköy Termik Santrali
  4. Muğla / Kemerköy Termik Santrali
  5. Bursa / Orhaneli Termik Santrali
  6. Kahramanmaraş / Afşin Elbistan B Termik Santrali

 

Bu santrallere 2013 yılından itibaren Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararlarını hiçe saymak pahasına ek süre verilmiş ve çevre yatırımlarını yapmaları talep edilmiştir. Oysa ki, bu şirketler çevre ve halk sağlığını hiçe sayarak, sözkonusu çevre yatırımlarını 6 yıldır hayata geçirmemekte havayı kirletmeye ve halk sağlığına zarar vermeye devam etmektedir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan partikül madde (PM10) ölçüm verileri kullanarak Temiz Hava Hakkı Platformu tarafından yapılan Kara Rapor isimli çalışma, en eski santrallerden Kahramanmaraş’taki Afşin Elbistan kömürlü termik santrallerinin yer aldığı Kahramanmaraş’ın %25,1 oranı ile hava kirliliğine bağlı ölümlerin il bazında yüzde olarak en fazla olduğu ikinci il  olduğunu saptamıştır. Toplam yedi santralin bulunduğu Zonguldak’ta ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın mobil istasyonuyla 2018’de yapılan ölçümler PM10 değerlerinin Dünya Sağlık Örgütü’nün sınır değerlerinin üç katı olduğunu ortaya koydu.

 

TEMA Zonguldak İl Temsilcisi Berran Aydan, konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, “TBMM’deki tüm siyasi partilerin temiz hava hakkını talep eden yüz binlerce insana, bu santrallere ilişkin 14 Şubat 2019’da verdikleri  sözü istisnasız bir şekilde yerine geti̇rmeleri̇ni̇ talep ediyoruz”dedi

Aydan şu bilgileri paylaştı, “Plan ve bütçe komisyonunda 1 Kasım 2019 tarihinde kabul edilen düzenleme, meclis genel kurulunda yasalaşırsa,bu santraller Haziran 2022’ye kadar havayı kirletmeye, çevreye zarar vermeye ve halk sağlığını tehdit etmeye devam edecekler.  Ocak 2019’da Temiz hava Hakkı Platformu ve Türkiyedeki bir çok Sivil Toplum Örgütü işbirliği ile güçlü bir kamuoyu oluşturuldu, Chance.org üzerinden bu yasanın geri çekilmesi için 66.000 kişi imza verdi. Toplanan imzalar, TEMA Zonguldak’ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir heyet tarafından TBMM ‘e gidilerek Grup Başkan vekillerine elden verildi, görüşmeler yapıldı. 14 Şubatta yapılan oylamada tasarı beş partinin ortak kararıyla geri çekildi. Şimdi değişen ne oldu da, bu tasarı yeniden Meclis gündemine geliyor? Bizler Zonguldak halkı olarak artık daha fazla zehirlenmek istemiyoruz. İnsan sağlığı şirketlerin karından ve çıkarından daha üstün tutulmalı.  TBBB ‘ni verdiği sözü tutmaya, Tüm Zonguldak Milletvekillerimizi de bu yasanın geri çekilmesi için göreve davet ediyoruz.

Sağlık ve doğa koruma alanında çalışan 16 sivil toplum kuruluşunun adına Temiz Hava Hakkı Platformu olarak bu santrallerin çevre izinleri olmadan çalışmasını, havayı kirletmeye devam etmemesi için karar vericilere çağrıda bulunuyoruz. TBMM’deki tüm siyasi partilerin temiz hava hakkını talep eden yüz binlerce insana, bu santrallere ilişkin 14 Şubat 2019’da verdikleri  sözü istisnasız bir şekilde yerine geti̇rmeleri̇ni̇ talep ediyoruz. .

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: