Biz AVM’siz Duramayacak Mıyız?

Bir türlü yakamızı bırakmak istemeyen covit19 virüsüne rağmen halkımız, nihayet 11 Mayısta AVM’lerine kavuştu. Koşar adım kuyruklarla doldurulan AVM’ler, bize hayatımızın bir parçası olduğunu ve onlarsız yaşayamayacağımızı hatırlattı.

Liberalizm, 12 Eylül Ekonomik İstikrar tedbirleri ile insanların becerilerini sınırlı hale, isteklerini sınırsız hale getirdi. AVM’lerse son yıllarda bizlerin sadece giyim kuşam alışverişi yaptığımız mağazalar değil, pastamızı böreğimizi yediğimiz, çayımızı çorbamızı içtiğimiz restoranları ve çocuklarımızın oyun alanları ile hayatımızı sınırlandıran alanlar oldu. Ve biz ne ararsak orada bulur olduk. Dışarısı cezp etmiyor artık bizleri.

Ticaret Bakanlığı’nın,* tüketici profili ve bilinç düzeyi ile ilgili yayınladığı bir araştırma raporu var sitesinde. Raporda, tüketicinin zafiyetleri ile pazarlamacılara tüketiciyi ikna yöntemleri sunuyor. Rapor, biz tüketicileri “becerileri sınırlı ve istekleri sınırsız” olarak tarif ediyor ve alışverişe mecbur olduğumuzu söylüyor. Devam ediyor “Tüketim artık sadece temel ihtiyaçları karşılamaktan çıktı ve geleneksel işlevinden uzaklaştı. Bireylerin arzularının tatmininin sağlanması, kimlik oluşturma, devamını sağlama ve statü göstergesi olma gibi yeni anlamlar kazandı. Toplumsal bir olgu olarak insanın kabul görme, prestij kazanma ihtiyacını tatmin ettiği bir faaliyet biçimindedir. Kültürel olarak, kişilerin duygularını ortaya koymasını ve çevresiyle iletişim kurmasını sağlayan bir araçtır. Tüketim, statünün, zevklerin, kimliğin, sosyal ilişkileri ve kodları olarak bir sosyal iletişim aracıdır.”

Tarım ve hayvancılığın yanında küçük ve orta ölçekli sanayi üretiminin sınırlandırılıp, son komünist devlet olarak düşmanlaştırılan kamusal üretimi de devreden çıkaran liberalizm ithalat, yani al sat ticareti kutsallaştırdı. Bunun en güçlü ayağı da “eğitim” yapıldı. “Bırakınız yapsınlar” albenisi ile aldatılan insanlar, liberal dalganın bir özgürlük rüzgârı olduğuna inandı. Yoğun ve yorucu emek ile yapılan üretimin ithal ürünleri karşısında değersiz hale getirilmesi ve ucuza gitmesi, insanlarımızı üretimden çekilmeye zorladı. O nasırlı ellerdeki sınırsız beceriler yerini sınırsız isteklere bıraktı. Şimdi o nasırlı ellerin çocuklarıyla torunları tüketimin hedefinde AVM’lerde statü kazanmaya çalışıyorlar. Adam yerine geçiyorlar.

Halkımızın büyük teveccüh gösterdiği liberal iktidarların Ticaret Bakanlarının her şeyi paradır. Tüketiciler es geçilir, yerli ve çok uluslu holding pazarlamacıların ticareti sınırsızdır.  T Bakanlığı tüketim uzmanları da tüketiciler dinamiktir, dış etkilere açıktır diyerek bizleri pazarlamacılara peşkeş çekiyorlar. Tüketicinin psikolojik faktörlerini de şöyle sıralıyorlar:

“Tüketicinin iç dünyası çok önemlidir. Onların güdülenme, algılama, inanç, öğrenme ve tutumları da önemlidir, kişi güdülenirse harekete geçer, satın alır, gerginliği azalır. Satıcı, alıcıdaki algıyı lehine çevirmeyi bilmeli, kişinin kültürüne göre ne sunacağını bilmeli, diyor. Ne yiyip içileceği, ne giyileceği, nerede ve nasıl yaşanacağı önemlidir. Referans grupları, aile, yakın çevre, yüz yüze ilişkilerde etkili olan yakın arkadaşlar, akrabalar, komşuları iş arkadaşların yüz yüze tavsiyesi ve öğütleri reklâmlardan daha etkili olabilmektedir.”

Medya, uzun yıllardan beri reklâm dünyasında ilk sırayı işgal ediyor. İnsanlar medya ile kendilerini elit durumda olan sinema, tiyatro ve sporcu yıldızların hareketleri, davranış biçimleri ile baskı altında hissediyor, genç kuşaklar onları örnek almak ve taklit etmek istiyor. Reklâm dünyası en çok 0- 6 yaş arasını etkiliyor. Reklâmlarla her türlü tüketim baskısı altına alınan bireyler ne aile, ne okul ne de çevre tarafından eğitilip korunuyorlar. Adeta AVM’ ye en çok gidip para harcayan kutsallaştırılıyor. AVM’lerde yapılan alışverişler öne çıkarılıyor ve kişilik oluşturuluyor. Ancak her şeyin değiştiği gibi ticaret de değişiyor ve sanal ticaret giderek AVM’lerin pabucunu dama atacağa benziyor.

Şimdilik bir tüketim çılgınlığı yaşıyoruz. Bu çılgınlık öyle bir tutku haline gelmiş ki korona salgını bile insanları AVM salgınından uzaklaştıramadı.

*Kaynak, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Md, Tüketici Profili ve Bilinç Düzeyi Araştırma Raporu

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: