Laz Emin (Emin Şef)

Anadolu demiryolu ağından bağımsız, sadece Ereğli içerisinde çalışan dar hatlı şimendifer hattı II. Abdülhamit zamanında çekildi.1876’da kurulan Kozlu, Çatalağzı dekovil hatları yeniden dizayn edilerek lokomotifler ile çekilmeye başlandı. Bu da şirket bünyesinde küçükte olsa istasyonlar kurulmasına neden oldu. Bu istasyonlarda da o dönem kuralları ile Gar Müdürleri gibi mesleklerin çıkmasına neden oldu. Fotoğraftaki kişi, Fransızların işlettiği Ereğli Şirketi’nde (Société ottomane D’Héraklée) Gar Şefi olarak çalışan Laz Emin’dir. (Emin Erkişi, 1934)

Laz emin ismini Zonguldak tarihinde birkaç yerde duyuyoruz.

İlki 1919; Fransız işgali sırasında, Fransızlara direnen ilk kabadayı takımından olmasıdır. İpsiz Recep ile birlikte adı geçer.

İkinci olarak maden İşçilerin eylemlerinde adı geçer.

7 Temmuz 1923 tarihinde İşveren ile işçiler arasında imzalanan ilk toplu sözleşme olarak adı geçen mücadelenin öncüsüdür.

Bugün Genel Maden İş Sendikası’nın (GMiS) ilk onursal başkanı olarak kabul edilmeli.

Laz Emin, Ereğli Şirketi’nde çalışırken işçiler tarafından öncü seçilmiş daha sonrada işverenler tarafından baskıya uğramıştır.

Geri adım atmayan Emin Şef, daha sonra işten çıkartılır. Buna rağmen işçiler mücadeleye devam eder ve yine öncüleri kendisidir.

Eylem sırasında acemi işçilerle çalışmaya devam eden şirket, bir süre sonra madende kazalar meydana gelmeye başlayınca, Emin Şef’e para teklif ederler. Kurtuluş Savaşı’nda, Fransızlara ilk postayı koyan Emin Şef, tabi ki bunu kabul etmez. Böylelikle şirket temmuz ayında masaya oturmak zorunda kalır.

İşçiler, haklarını alıp tekrar ocaklara dönmüş fakat Emin Şef artık işsizdir.

Fransız şirketinden istenen işçi haklarının yanında, Emin Şefi’n tekrar işe alınmasının istenmesi düşünülmemiştir.

1923’den daha önce de işçiler eylemler yapmıştı. Özelikle 1909,1911 yıllarında greve gitmişlerdi, fakat ilk defa toplu sözleşme imzalamaları, Türkiye Cumhuriyeti Kurulma aşamasında gerçekleşir. Herhâlde Fransız Şirketi Ankara Hükumetine şirin gözükmekten başka çare bulamamıştı.

Artık cesaret aldıkları İstanbul’da Saray yoktur. Karşılarında Türkiye Büyük Millet meclisi ve halk adamı Mustafa Kemal vardır.

1.dönem, TBMM’de sürekli işçi ücretlerinin azlığını gündeme getiren, Zonguldak’ı temsilen Bolu milletvekilleri Tunalı Hilmi ve Devrekli, İbrahim Sadri Efendi gibi vekiller, Maden kanununda bir takım yenilikler getirilmesini sağladılar.

Emin Şef 1934’de ailesi ile birlikte “Erkişi” soyadını aldı.1931 yılında Atatürk’ün Zonguldak’a gelişi sırasında makam şoförlüğünü yapan Mustafa Erkişi ile akraba olduğunu düşünüyorum.

Hayati Yılmaz/Zonguldak Tarih

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: