Kıdem Tazminatı Tehlikede: Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Nedir?

TES, Kıdem Tazminatını Tehlikeye Sokuyor!

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), 2023-2025 Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alarak, sosyal güvenlik ve kıdem tazminatı açısından büyük bir risk olarak görülüyor. Mevcut kamusal emeklilik sistemi yerine, ikinci bir emeklilik maaşı gibi pazarlanan bu model, işçilerin kıdem tazminatlarının bireysel emeklilik fonuna dönüştürülmesiyle hayata geçebilir. Ancak bu modelin uygulanması durumunda, kamusal emeklilik maaşlarının daha da kötüleşeceği ve kıdem tazminatının adeta bir “aylık harçlığa” dönüşeceği eleştirileri yapılıyor.

Prof. Dr. Aziz Çelik, HalkTV’nin konuğu oldu ve konuya açıklık getirdi.

TES, kıdem tazminatına yönelik bir çökme planı olarak değerlendiriliyor. Sistemin, emeklilikteki gelir kaybını telafi etmeyi amaçladığı söylenmesine rağmen, sosyal güvenlik sisteminin bireyselleştirilmesine ve özelleştirilmesine zemin hazırlayacağı düşünülüyor. Çalışanlardan kesilecek primlerle, kıdem tazminatlarının bir kısmı emeklilikte kullanılmak üzere toplanacak, ancak bu kesintilerle ikinci bir emekli maaşı elde etmenin mümkün olmadığı vurgulanıyor.

Hükümetin Yeni Planı: TES Kimleri Kapsıyor?

TES’in İçeriği ve Kapsamı

Hükümetin 2025 yılının son çeyreğinde devreye almayı planladığı Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısı eklenmiş hali olarak tanımlanıyor. Çalışanların maaşlarından kesintiler yapılacak, buna işveren ve devlet de katkıda bulunarak ek bir emeklilik geliri oluşturulmaya çalışılacak. Sabah gazetesinin haberine göre, bu sistem, çalışanların yaşam standartlarını koruyarak emeklilikte gelir kaybını azaltmayı hedefliyor.

TES’in kapsayacağı kesimlerin başında, 4/A’lı işçiler ile 4/C’li memurlar geliyor. Ancak 4/B statüsündeki Bağ-Kur’luların bu sistem dışında kalacağı belirtiliyor. TES’ten yararlanan çalışanlar, hem sosyal güvenlik hem de tamamlayıcı emeklilik sisteminden emeklilik maaşı alabilecekler.

Kıdem Tazminatı: Mevcut Haklar Tehlikede mi?

Kıdem Tazminatında Yeni Düzenleme

TES ile kıdem tazminatı, emekliliğe kadar bloke edilecek. Yani, işten ayrılma durumunda çalışanlar kıdem tazminatını hemen alamayacaklar. 60 yaşına kadar sadece bir defaya mahsus kıdem tazminatının belirli bir oranı alınabilecek, kalan miktar ise emeklilik şartları sağlandığında verilecek. Bu durum, çalışanların kıdem tazminatı haklarını ciddi ölçüde kısıtlayacağı için eleştiriliyor. Kıdem tazminatını aylık küçük katkılarla emeklilik fonuna dönüştürme hedefi, çalışanların yıllardır savundukları tazminat hakkını tehlikeye sokuyor.

İkinci Emeklilik Maaşı Bir Aldatmaca mı?

Prim Kesintileri Gerçekçi mi?

TES taslağında, çalışanların maaşlarından kesilecek prim oranlarının düşük olması, ikinci bir emeklilik maaşı almanın imkansız olduğu eleştirisini gündeme getiriyor. Halen SGK’da yüzde 20 olan uzun vadeli sigorta kolları prim oranları ve kamu katkısıyla ödenen emekli maaşlarının düşük seviyede olduğu göz önüne alındığında, TES’in bu sorunu çözmeye yetmeyeceği söyleniyor.

TES’in, bir taşla iki kuş vurma planı olduğu iddia ediliyor. Bir yandan kıdem tazminatını tasfiye etmeye yönelik adımlar atılırken, öte yandan düşük emekli maaşlarına duyulan tepkilerin giderilmesi hedefleniyor. Ancak bu planın, çalışanlar açısından ciddi hak kayıplarına neden olacağı ifade ediliyor. (Fotoğraf Arşiv)