Vakıf İşhanı Yıkımından Tarih Fışkırdı! Ekrem Murat Zaman Susma’ya Konuştu: “O Sığınak İkinci Dünya Savaşı’nın Mirası”

Zonguldak kent merkezindeki Vakıf İşhanı binasının yıkım çalışmaları, şehrin yer altında saklı kalan bir tarihini tesadüfen gün yüzüne çıkardı. Uzun süredir kapalı olan tarihi sığınak girişinin ortaya çıkması üzerine, yerel tarih araştırmacısı ve maden mühendisi Ekrem Murat Zaman, sığınağın çarpıcı hikayesini ilk kez Susma’ya anlattı.

Kent Hafızasının Altındaki Gizli Tüneller

Yıkım çalışmaları sırasında ortaya çıkan ve heyecan yaratan baca ağzının, Zonguldak’ın yer altı sığınak sisteminin ana kapılarından biri olduğunu belirten Ekrem Murat Zaman, yapının çarşı merkezindeki diğer stratejik noktalarla bağlantılı olduğunu vurguladı.

Zaman, bu yapının sıradan bir yer altı boşluğu değil, küresel bir krizin Zonguldak’taki yansıması olduğunu ifade ederek şu bilgileri paylaştı:

“Vakıf İşhanı’nın yıkılmasıyla ortaya çıkan bu baca ağzı, aslında Zonguldak sığınağının en kritik girişlerinden biridir. Çarşıdaki diğer girişlerle de yer altından bağlantılı olan bu devasa yapı, 1943-1944 yıllarında, yani İkinci Dünya Savaşı’nın en çetin döneminde Sivil Savunma tarafından inşa edilmişti. Kentin olası bir bombardımana karşı korunması hedefleniyordu.”

“70 Yaş Üzeri Vatandaşlarımız Bu Kapıyı İyi Bilir”

Sığınağın zamanla nasıl görünmez hale geldiğine de değinen Zaman, çarpık kentleşmenin ve önüne yapılan binaların kentin tarihini nasıl perdelediğini şu sözlerle özetledi:

• Yılların İzolasyonu: Önüne inşa edilen betonarme binalar yüzünden bu tarihi giriş yoldan bakıldığında tamamen görünmez hale gelmiş ve adeta unutturulmuştu.
• Canlı Tanıklar: Aslında bu kapı çok uzak bir geçmişe ait değil. Bugün yaşı 70 ve üzeri olan Zonguldaklılar, çocukluk ve gençlik yıllarında bu sığınağın açık halini net bir şekilde hatırlarlar.

Sığınakta İncelemeler Başladı

Tarihi sığınak girişinin açılmasıyla birlikte yetkililer de harekete geçti. Ekrem Murat Zaman, keşfin hemen ardından görevli ekiplerle birlikte sığınağın içerisine girerek ilk incelemeleri gerçekleştirdiklerini belirtti.

Zonguldak’ın madencilik kadar askeri ve sivil savunma tarihi açısından da büyük bir öneme sahip olan bu yapının, önümüzdeki günlerde nasıl değerlendirileceği ve koruma altına alınıp alınmayacağı kentte büyük bir merak konusu oldu. Şehrin altındaki bu gizemli İkinci Dünya Savaşı mirası, Zonguldak tarihine yepyeni bir sayfa açmaya aday görünüyor.