Milyar Dolarlık Vizyon, 79 Liralık Gerçek!

Bir yanda Eren Enerji’nin 850 milyon dolarlık fabrikası, Filyos Projesi, yeni sanayi siteleri ve kentin değişen makro ekonomisi… Diğer yanda %87’lik su zammının tetiklediği yerel geçim savaşı ve siyasi kriz! İktidar bloğu zammı eleştirirken, CHP cephesi “Geçmiş dönemin seçim kaygısıyla kucağımıza bıraktığı finansal zaman bombası patladı” çıkışını yaptı. Zonguldaklılar ise soruyor: Sürdürülebilirliği tartışılan bu makro projelerin ve devasa teşviklerin katma değeri, hane bütçesine ne zaman yansıyacak?

Zonguldak, tarihinin en keskin ekonomik dönüşümlerinden birini yaşıyor. Geleneksel ağır sanayi ve kömür kimliğinden sıyrılıp yeni nesil üretim ve lojistik üs olma hedefine yöneltilen kentte, kâğıt üzerinde açıklanan yüksek bütçeli projeler ile sokağın geçim derdi arasında derin bir uçurum oluştu.

Makro Cephe: Projeler Büyük, Peki Sürdürülebilir Mi?

Son dönemde Zonguldak, kentin ekonomik altyapısını değiştirmeyi vaat eden yüksek bütçeli projelere sahne oluyor. Kilimli’de açılışı yapılan Eren Enerji Modern Karton Fabrikası, 850 milyon dolarlık bütçesi ve yıllık 650 bin ton kapasitesiyle atık kağıdı değere dönüştürerek kentin üretim hacmini artırmayı hedefliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katılımıyla açılan Zonguldak Girişim Karma Sanayi Sitesi de yeni üretim alanları açma iddiası taşıyor.

Diğer yandan bölgesel sektörel arayışlar da sürüyor. Zonguldak Merkez ilçede planlanan DEKOZON (Mobilya, Dekorasyon ve Yaşam Merkezi) projesi ve bölgedeki diğer gelişmeler; Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası (ZTSO) Başkanı Sayın Metin Demir’in katılımıyla Devrek Sanayi Odası’nın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda masaya yatırıldı. BEUN bünyesinde kurulan 30 milyon TL’lik Milli Teknoloji Atölyesi ile desteklenen bu adımlar, kenti uluslararası ticarete entegre etme girişimi olarak sunuluyor.

Ancak, son 23 yılda kentte düzenlenen 887 milyar liralık yatırım teşvik belgesine ve açıklanan dev projelere rağmen; bu sermaye akışının çevresel/ekonomik sürdürülebilirliği ve Zonguldak’ın kronikleşen istihdam, işgücü göçü gibi yapısal sorunlarına ne derece kalıcı bir çözüm üretebileceği kamuoyunda yanıt bekleyen temel bir soru işareti olarak kalmaya devam ediyor.

Mikro Cephe: Mutfaktaki Yangın Ve “Su Savaşları”

Makro boyuttaki bu milyar dolarlık proje sunumları, kentin mikroekonomisine, yani vatandaşın reel faturasına henüz yansımış değil. Kentte patlak veren “Su Savaşları”, bu acı gerçeğin en somut sembolü oldu.

Zonguldak Belediyesi bünyesinde su fiyat tarifesine yapılan %87 oranındaki zam (suyun ton fiyatının 9 TL’den 79 TL seviyesine yükselmesi), halihazırda ulusal çaptaki enflasyon ve banka komisyonları altında ezilen halkın tepkisini çekti. Kararın meclisten geçmesinin ardından iktidar partisinden (AKP-MHP) ve sol/emek bloklarından peş peşe sert eleştiriler geldi. Saadet Partisi ise tartışmayı bir adım öteye taşıyarak geçmişten gelen dövizli atık su tesisi borçlarına ve Ulutan Barajı’nın enerji giderlerine dikkat çekti.

CHP’den Karşı Taarruz: “Zaman Bombası Patladı”

Belediyeye yönelik, hem dışarıdan hem de kendi parti içi muhalefetinden gelen sert yaylım ateşine, CHP Merkez İlçe Başkanı Nazmi Özden adeta kılıç çekerek yanıt verdi. Özden, su zammının keyfi değil, bir zorunluluktan ötürü yapıldığını; tam 19 aydır artan enflasyona rağmen direndiklerini belirterek okları eski yönetime çevirdi:

“Bir önceki belediye başkanı seçim kaybetme korkusuyla suyu zamlamadı. 24 yıldır ülkenin üzerine karabasan gibi çöken AKP iktidarının genel zam politikalarını, elektrik ve doğalgaz zamlarını görmezden gelenler; Zonguldak Belediyesi’ni su zammı üzerinden yıpratmaya çalışıyor. Bu kelimenin en hafif anlamıyla ucuz siyasettir!” diyerek eleştirilerin samimiyetten uzak olduğunu savundu.

Özden ayrıca, parti içinden gelen eleştirilere de kapıyı sert kapattı: “Selden kütük kapma hevesinde olan iktidar sevicisi sözde siyasi figüranlar siyaset sahnesinde hak ettikleri yerde olacaktır.”

“Koruma Kalkanı: 21 Bin Abone Zamdan Etkilenmeyecek”

Eleştirilere rakamlarla yanıt veren CHP kanadı, zammın dar gelirliye yansımaması için “Kademeli Tarife” formülünün devreye sokulduğunu açıkladı.

• Toplam Abone: Zonguldak’ta 50 bin su abonesi var.
• Korunan Kesim: Bunun yaklaşık 21 bini, insani kullanım hakkı olan 10 tonun altında su tüketiyor.
• Sistem Nasıl İşleyecek? İlk 10 ton için düşük tarife uygulanmaya devam edecek. 79 TL’lik zamlı tarife sadece lüks ve aşırı tüketime, 10 tonu aşanlara uygulanacak.

CHP Merkez İlçe Başkanı Özden ayrıca; Kent lokantası, halk ekmek, ücretsiz öğrenci salonları ve halk et gibi uygulamalarla sosyal belediyecilikten taviz verilmeyeceğinin altını çizdi.

Editörün Notu: İki Kulvarlı Sınav

Zonguldak bugün bir yol ayrımında. Bir yanda Ankara’nın teşvikleri, oda başkanlarının bölgesel toplantıları ve özel sektörün vizyonuyla büyütülen devasa bir sanayi altyapısı var. Diğer yanda Saadet Partisi’nin de işaret ettiği yapısal döviz borçları, enerji maliyetleri ve siyasi ablukalar arasında ayakta kalmaya çalışan bir yerel yönetim ekonomisi… Zonguldak’ın kent olarak sürdürülebilir bir huzura kavuşması; açıklanan o milyar dolarlık projelerin sadece bir avuç sermayedarı değil, tüm kenti zenginleştirecek nitelikte olmasına ve musluktan akan suyun maliyetiyle yüzleşen vatandaşın yükünün adilce paylaşılmasına bağlı.