DİSK-AR RAPORU AÇIKLANDI: İşçi Sınıfının Sendikal Hakları Tarihsel Bir Kuşatma Altında!

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan “Sendikal Haklar Raporu” yayımlandı. Sendikalaşma, toplu iş sözleşmeleri ve grev haklarının mercek altına alındığı 2026 yılı raporuna göre; Türkiye’de her 100 işçiden yalnızca 13’ü sendikalaşabilirken, özel sektörde çalışan işçilerin yüzde 96’sı toplu iş sözleşmesinden mahrum bırakılıyor.

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), sendikalaşma, toplu iş sözleşmesi (TİS) ve grev hakkı konularını tarihsel ve güncel boyutlarıyla ele alan yeni Sendikal Haklar Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. 28 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan resmi istatistikler baz alınarak hazırlanan üç bölümlük araştırma, çalışma yaşamındaki ağır tabloyu gözler önüne serdi.

Raporda, işçilerin kolektif gücünü kırmayı hedefleyen bilinçli siyasi tercihler neticesinde, işçi sınıfının 2026 yılı itibarıyla tarihsel bir kuşatma altında olduğu vurgulandı.

Gençler ve Kadınlar Sendikadan Uzak, Özel Sektörde Oran Yüzde 5,7

Raporun sendikalaşma boyutunu ele alan birinci bölümü, örgütlenme hakkının önündeki engelleri tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Verilere göre;

• Türkiye genelinde her 100 işçiden sadece 13’ü sendikalaşabiliyor.
• Bu oran özel sektörde adeta çöküşe geçerek yüzde 5,7 seviyesine iniyor.
• Dezavantajlı gruplarda tablo daha da ağırlaşıyor: Her 100 kadın işçiden yalnızca 9’u, her 100 kayıtlı genç işçiden ise sadece 6’sı sendika üyesi olabiliyor.
• İşkolu barajları da sendikaların elini kolunu bağlıyor; mevcut her 4 sendikadan 3’ü işkolu barajının altında kalarak yetki alamıyor.

628 Bini Aşkın Sendikalı İşçi Toplu Sözleşme Kapsamı Dışında

Araştırmanın ikinci bölümünde yer alan Toplu İş Sözleşmesi (TİS) verileri, Türkiye’deki toplu pazarlık sisteminin zayıflığını belgeledi. Türkiye genelinde TİS kapsama oranı yalnızca yüzde 10 civarında kalırken, özel sektörde çalışan her 100 işçiden 96’sının toplu iş sözleşmesinden mahrum olduğu saptandı. En çarpıcı verilerden biri ise sendikaya üye olan ancak TİS kapsamı dışında kalan işçi sayısı oldu. Buna göre, her 4 sendika üyesinden 1’i (628 bini aşkın işçi) sendikalı olmasına rağmen toplu iş sözleşmesi haklarından yararlanamıyor.

Grev Hakkı ‘Yok’ Mertebesine İndi: 70 Binden 4 Binlere…

Raporun grev hakkını inceleyen son bölümü, Türkiye’de grevlerin adeta bitme noktasına geldiğini gösterdi. “Erteleme” adı altında fiilen uygulanan grev yasaklarına dikkat çekilen raporda, 1980 yılında greve çıkan işçi sayısı 70 binin üzerindeyken, tüm AKP dönemi boyunca greve çıkabilen toplam işçi sayısının 4 bin 669‘da kaldığı ifade edildi. Grev sayısı, greve katılan işçi sayısı ve grevde geçen işgünü sayısının tarihsel olarak en dip seviyede olduğu vurgulandı.

DİSK: “Bu Tablo Tesadüf Değil, Bilinçli Bir Siyasi Tercih”

Raporun bulgularını değerlendiren DİSK yetkilileri, sendikalaşmanın önündeki barajlar, ulaşılamaz hale gelen TİS hakkı ve yasaklanan grevlerin birbirinden bağımsız sorunlar olmadığını; işçileri örgütsüz bırakmayı amaçlayan zincirleme bir politikanın sonucu olduğunu belirtti.

Türkiye’nin, Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu’nun (ITUC) Küresel Haklar Endeksi’nde yıllardır “işçiler açısından dünyanın en kötü 10 ülkesi” arasında yer aldığı hatırlatılan raporda şu ifadelere yer verildi:

“DİSK olarak her zaman söylediğimiz gibi, demokrasi işçinin ekmeğidir. Örgütlenme özgürlüğünün, toplu pazarlık hakkının ve grev hakkının savunulması yalnızca çalışma yaşamına ilişkin bir mücadele değil, aynı zamanda demokrasi, sosyal adalet ve eşitlik mücadelesinin ayrılmaz bir parçasıdır.”