İkbal Yollarını Değil, Emekçinin Kavgasını Seçti: Reşat Fuat Baraner

Doğan Özgüden Yazdı

Türkiye komünist hareketinin en önemli şahsiyetlerinden, Türkiye Komünist Partisi (TKP) Merkez Komitesi Sekreteri Reşat Fuat Baraner’i kaybetmemizin üzerinden 58 yıl geçti. 12 Ağustos 1968’de yaşama veda eden Baraner, arkasında bedellerle dolu bir mücadele tarihi bıraktı.

1925 yılında girdiği TKP’de İstanbul İl Sekreterliği, Merkez Komitesi üyeliği ve Merkez Komitesi Sekreterliği görevlerinde bulunan Baraner, 1944’te tutuklandıktan sonra 9 yıl 6 ay hapse mahkûm edildi. 1950 Af Yasası ile tahliye edilse de kısa bir özgürlük döneminin ardından 1951’deki ünlü komünist tevkifatında tekrar tutuklanarak 1959’a kadar yeniden hapis yattı.

TİP Saflarındaki Mücadeleye Dışarıdan Güçlü Destek

1963-1964 yıllarında Gece Postası Gazetesi’nde yayın yönetmenliği yaptığım dönemde, gazetemizde yazar ve çevirmen olarak çalışan eşi komünist yazar Suat Derviş ile birlikte kendilerini yakından tanıma fırsatı buldum. TKP davalarından mahkûm olmuş çoğu komünist gibi Baraner de, Derviş de yasallığına halel getirmemek adına Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) resmen üye olmamışlardı; ancak TİP saflarındaki mücadelemizi sonuna kadar destekliyor, kıymetli tavsiyelerde bulunuyorlardı.

“Atatürk’ün Yakın Akrabasıydı, Zor Yolu Seçti”

Reşat Fuat Baraner’in 12 Ağustos 1968’deki vefatı üzerine, Ant dergisinin kurucularından Yaşar Kemal’in aracılığıyla komünist hareketin önde gelen isimlerinden Müntakim Öçmen’den bir yazı rica etmiştim. 20 Ağustos 1968 tarihli Ant dergisinde yayımladığımız “Reşat Fuat Baraner’i Kaybettik” başlıklı yazısında Öçmen, yoldaşını şu tarihi sözlerle anlatıyordu:

“Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın yakın akrabasıydı, önünde bütün ikbal yolları açıktı. Reşat Fuat arkadaş zor yolu seçmiş, ömrünü Türk emekçisinin yoluna koymuş ve ekmek parası olan kalemi elinde ölmüştür.”

Türkiye işçi sınıfı mücadelesine adanmış bu onurlu yaşamı saygıyla anıyoruz.

Not: Baraner’e Komünist Enternasyonal Yürütme Kurulu (KEYK) tarafından 1937 yılında verilen kimlik kartı, Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı (TÜSTAV) arşivinde muhafaza edilmektedir. (Kaynak: Doğan Özgüden)