Madencinin Mirası Amelebirliği Hastanesi Çıkmazda: 1939 Yapımı Bina ‘Riskli’ Diye 1923 Tarihli Binaya Taşındı, Sağlık Çöktü!

Zonguldak’ta emeğin, maden işçisinin ve Cumhuriyet’in en köklü sağlık miraslarından biri olan Uzunmehmet Göğüs ve Meslek Hastalıkları Hastanesi’nde (Amelebirliği Hastanesi) yaşanan kriz büyüyor. Nisan 2026’da “yapısal risk” gerekçesiyle apar topar boşaltılan ve 1939 yılında inşa edilen kendi binasından çıkarılarak 1923 yapımı Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Site Ek Binası’na taşınan hastane, hem hastalar hem de sağlık emekçileri için fiilen hizmet veremez hale geldi.

Sağlıkta Değişim Sendikası Genel Başkanı Muhammed Recep Kılıç, Genel Başkan Yardımcıları Barış Fidan ve Necip Fazıl Güneri ile birlikte Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) Genel Başkanı Hakan Yeşil’i makamında ziyaret etti. GMİS Genel Sekreteri Yener Arslanbuğa’nın da hazır bulunduğu görüşmede, hastanenin taşınmasıyla başlayan ihmaller zinciri, hijyen skandalları ve madencilerin sağlık hakkının gasp edilmesi masaya yatırıldı.

Güçlendirme Yapılmadan Yıkım Kararı: Koruma Kurulu’na İtiraz Edildi

Sendika olarak yıkım kararına karşı Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne resmi itirazda bulunduklarını belirten Sağlıkta Değişim Sendikası Genel Başkanı Muhammed Recep Kılıç, tarihi hafızaya ve kamu kaynaklarına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Söz konusu tarihi binanın güçlendirilme imkânı ya da tescilli kimliği hakkında kapsamlı hiçbir bilimsel araştırma yapılmadan yıkım kararı alınmasını; ardından da asgari sağlık koşullarını dahi sağlayamayan bir binaya taşınmasını kabul etmiyoruz. 1939 yapımı binayı ‘çürük’ gerekçesiyle tahliye edip 1923 yapımı daha eski bir binaya sıkıştırmak hangi aklın ürünüdür?

Taşınmanın ardından geçen süreçte hastalarımızdan çığ gibi şikayet yağdı. Hijyen koşulları sıfıra inmiş durumda; hasta odaları yetersiz, tuvaletler eksik ve kullanılamaz halde. Aynı şekilde sağlık çalışanlarımız da fiziki yetersizlikler nedeniyle tükenmiş durumdadır. Hasta nitelikli hizmet alamıyor, sağlık personeli hizmet üretemiyor. Bu hastanenin varlık sebebi, yerin yüzlerce metre altında ciğerini bırakan madencilerimizdir. Madencinin hakkını ve sağlığını korumak için GMİS ile birlikte ortak akılla bu çarpıklığa dur demek zorundayız.”

GMİS: “Amelebirliği Hastanesi Madencinin Kırmızı Çizgisidir”

Görüşmede konuşan GMİS Genel Başkanı Hakan Yeşil ise taşınan binadaki fiziki şartların vahametini doğrulayarak konunun takipçisi olacaklarını vurguladı:

“Amelebirliği Hastanesi sıradan bir bina değil; maden işçisiyle özdeşleşmiş, madencinin can bedeliyle kurulmuş ve onların tedavisi için her türlü imkânı sunmakla yükümlü tarihi bir kurumdur. Maden işçilerimiz ve emeklilerimiz kadar, orada insanüstü gayretle çalışan sağlık emekçilerimiz de bizim için kıymetlidir.

Taşınılan Site ek binasındaki temizlik sorunları, koğuşların ve fiziki ortamın yetersizliği konusunda bizlere de yoğun şikayetler geliyor. Gerekli incelemelerimizi sürdürüyoruz. Bu meseleyi en üst düzeyde ele alarak yetkililerle çözüm noktasında acil görüşmeler gerçekleştireceğiz.”

Emeğin Başkentinde Sağlık Hakkı Tasfiye Edilemez

Cumhuriyet’in ilk sosyal güvenlik kuruluşu Amelebirliği’nin mirası olan Meslek Hastalıkları Hastanesi’nin, bilimsel etütler yapılmadan ve koruma kurulları yok sayılarak işlevsizleştirilmesi; yalnızca bir bina meselesi değil, Zonguldak maden işçisinin en temel anayasal hakkı olan sağlık hakkına vurulmuş bir darbedir.

Plansız taşınma kararının yarattığı mağduriyet ortadayken, yetkililerin tarihi binanın güçlendirilmesi ve madencilerin insanca sağlık hizmeti alabileceği koşulların yeniden tesisi konusunda somut bir adım atıp atmayacağı kamuoyu tarafından yakından izleniyor.