Altın Portakal’da Zonguldak İmzası: “Mükellef” Belgeseline En İyi Film Ödülü

Yönetmenliğini Arda Sarıgün’ün, görüntü yönetmenliğini Mehmet Erkmen’in üstlendiği “Mükellef” belgeseli, 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Belgesel Film Ödülü’nün sahibi oldu. Film, Zonguldak’ın zorunlu çalışma (mükellefiyet) dönemini ve madencilikle yoğrulan toplumsal hafızasını beyaz perdeye taşıyor.

63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin Ulusal Belgesel Film Yarışması’nda ipi göğüsleyen “Mükellef”, Türkiye’nin sanayileşme sürecinde ağır bedeller ödeyen Zonguldak kömür havzasının tarihini izleyiciyle buluşturdu.

Kendisi de Zonguldaklı olan yönetmen Arda Sarıgün ve görüntü yönetmeni Mehmet Erkmen’in ortak imzasını taşıyan yapım; zorunlu çalışma koşullarını, nesilden nesile devreden madencilik kültürünü ve kentin kolektif belleğini doğrudan maden işçilerinin tanıklıkları üzerinden işliyor. Sarıgün, filmin omurgasının madencilerle gerçekleştirilen samimi sohbetler ve doğrudan işçi anlatımlarıyla şekillendiğini belirtiyor.

Kamera Arkasından Yerin Yüzlerce Metre Altına: Akın Ertürk

Belgeselin dikkat çeken tanıklıklarından biri, sinema sektöründen maden ocaklarına uzanan hikâyesiyle Akın Ertürk’e ait. Henüz 18 yaşındayken “Arka Sokaklar” dizisinde kamera asistanı olarak sektöre adım atan Ertürk, uzun yıllar dizi ve sinema projelerinde odak teknisyeni (focus puller) olarak görev aldı.

Sektördeki gelir adaletsizliği, düzensiz ödemeler ve ağır mesai koşulları nedeniyle mesleği bırakan Ertürk, köklerine dönerek ailesinin madencilik geleneğini devraldı. Bugün Türkiye Taşkömürü Kurumu’nda (TTK) maden nezaretçisi olarak çalışan Ertürk, madenciliğe geçiş serüvenini şu sözlerle anlatıyor:

“Dayım, dedem; hepsi madenci. Sezon finali vermişti o zaman çalıştığım işte. Zonguldak’a gittim, dayım ‘Bir gel dene. Olmazsa bırakırsın’ dedi. Şu an sekiz senelik maden işçisiyim.”

Bir Şehrin Belleği ve Emek Mirası

Madenciliği sadece bir geçim kaynağı olarak değil, gündelik hayatı şekillendiren köklü bir yaşam kültürü olarak ele alan “Mükellef”; 1990-1991 Büyük Madenci Yürüyüşü’nden ocaklardaki can kayıplarına, dayanışmadan kuşaklar boyu aktarılan emek mücadelesine kadar geniş bir tarihsel arka plan sunuyor.

Altın Portakal’dan ödülle dönen yapım, kömürün karasını insan emeğinin onuruyla harmanlayarak Zonguldak’ın hafızasını ve madencilerin sesini bir kez daha ulusal ölçekte görünür kıldı.