Zonguldak’ın ormanlarından termik santrallerine, Filyos Vadi Projesi’nden maden sahalarına kadar karşı karşıya olduğu ağır ekolojik tehditler ve çözüm önerileri, Karadeniz Ereğli Çevre Platformu (KERÇEP) Temsilcisi Önder Öner tarafından Halkların İklim Zirvesi’nde katılımcılara aktarıldı. KERÇEP, Zonguldak Çevre Koruma Derneği ve Akçakoca Çevre Yaşam İnisiyatifi adına yapılan ortak açıklamada, “Doğayı, yaşamı ve emeği emperyalist çıkarlar uğruna feda eden anlayış değişmelidir” denildi.

ZONGULDAK – Batı Karadeniz’in önemli üretim ve emek merkezlerinden biri olan Zonguldak’ın çevre sorunları ve ekolojik tehditler raporu, Halkların İklim Zirvesi’nde Karadeniz Ereğli Çevre Platformu (KERÇEP) Temsilcisi Önder Öner tarafından ele alındı. Bölgedeki sivil toplum ve çevre platformları adına yapılan sunumda, kentin doğa varlıklarının kontrolsüz sanayi faaliyetleri, madencilik, enerji üretimi ve aşırı betonlaşma baskısı altında olduğuna dikkat çekildi.

Zengin Doğa Varlıklarına Karşı Ağır Ekolojik Baskı

Zonguldak’ın geniş ormanları, zengin biyolojik çeşitliliği, akarsuları, tarım alanları ve kıyılarıyla çok değerli doğa varlıklarına sahip olduğu vurgulanan açıklamada, şehrin aynı zamanda kömür madenciliği, demir-çelik sanayii, termik santraller ve limanlarla Türkiye’nin kritik bir üretim merkezi olduğuna işaret edildi. Ancak bu potansiyelin plansız sanayileşme ve denetimsizlik nedeniyle ciddi bir tahribat yaşadığı belirtildi.

Karadeniz Ereğli Çevre Platformu (KERÇEP) Temsilcisi Önder Öner, Zonguldak Çevre Koruma Derneği ve Akçakoca Çevre Yaşam İnisiyatifi iş birliğiyle hazırlanan raporda, sorunların yalnızca sıralanmadığı; kaynakları, sorumluları ve bütüncül çözüm önerileriyle birlikte halkın iklim zirvesine taşındığını ifade etti.

Bölgenin Başlıca Çevre Sorunları

Rapor doğrultusunda Zonguldak genelindeki önde gelen çevresel tehditler dokuz ana başlık altında toplandı:

  • Ağır Hava Kirliliği: Yılda yaklaşık 10 milyon ton hammadde kullanarak 4 milyon tona yakın yassı çelik üreten Ereğli’deki demir-çelik fabrikaları ile yılda 15,5 milyon ton karbondioksit salınımı gerçekleştiren Çatalağzı termik santralleri, organize sanayi bölgeleri ve yoğun araç trafiği havayı kirletiyor.
  • Su and Deniz Kirliliği: Sanayi deşarjları, evsel atıklar, liman faaliyetleri ve diğer kirleticiler akarsuları ve deniz ekosistemini tehdit ediyor.
  • Madencilik Faaliyetleri: Kandilli ve maden sahaları orman alanlarını, su kaynaklarını, tarımı ve deniz ekosistemini risk altına sokuyor.
  • Cüruf ve Hafriyat: Cüruf sahaları, taş ocakları, kontrolsüz bırakılan çöpler ile inşaat ve hafriyat atıkları çevresel tahribatı derinleştiriyor.
  • Betonlaşma ve İklim Olayları: Yeşil alanların azalması sel riskini ve kentlerin ısıl yükünü artırırken; bölgede seller, taşkınlar, heyelanlar ve aşırı hava olayları iklim değişikliğinin etkilerini artırıyor.
  • Yaşam Hakları: Sokak ve yaban hayvanları ciddi kıyım, şiddet ve yaşam zorluklarıyla karşı karşıya kalıyor.

Dört Ana Risk Alanı: Madencilikten Filyos’a

Rapor, bölgeyi bekleyen çevresel riskleri şu dört kritik alanda özetliyor:

  1. Madencilik Genişlemesi: Yüz ölçümünün yüzde 58’i orman olan Zonguldak’ta, toprakların yüzde 72’sinin maden ruhsatlı alan haline gelmesi doğayı tehdit ediyor.
  2. Filyos Vadisi Projesi: Liman Endüstri Bölgesi, gübre, petrokimya ve ağır sanayi yatırımlarının Filyos Deltası, tarım alanları ve ekosistem üzerinde yarattığı baskı.
  3. HES Projeleri: İşletmedeki Çatalağzı hidroelektrik santrali ve planlanan Yambucak HES projelerinin Filyos ırmağının doğal su rejimini bozması.
  4. Kafes Balıkçılığı: Karadeniz Ereğli ve Alaplı açıklarında planlanan kafes balıkçılığı yatırımlarının deniz ekosistemine olası etkileri.

Acil Çözüm ve Talep Önerileri

Raporun sonuç bölümünde, kirlilik oluştuktan sonra müdahale etmek yerine kirliliğin kaynağında önlenmesi gerektiği vurgulanarak şu temel talepler sıralandı:

  • Kümülâtif ÇED ve İzleme: Bölgesel ölçekte “Kümülâtif Çevresel Etki Değerlendirme ve İzleme Sistemi” kurularak hava, su, toprak ve biyolojik çeşitlilik şeffaf biçimde izlenmeli.
  • Halk Sağlığı Çalışmaları: Bölgede kanser, KOAH, astım, kalp-damar hastalıkları ve erken ölümler üzerine düzenli epidemiyolojik araştırmalar yapılmalı; kirleten şirketler ekolojik ve sağlık zararlarından sorumlu tutularak “Çevresel Restorasyon ve Halk Sağlığı Fonu” oluşturulmalı.
  • Bağımsız İzleme Ağı: Üniversitelerin, meslek odalarının, sendikaların ve çevre platformlarının katılımıyla bağımsız bir “Zonguldak Ekoloji İzleme Ağı” kurulmalı ve yıllık çevre karnesi yayımlanmalı.
  • Adil Geçiş: Zonguldak, Türkiye’nin yeşil ekonomik dönüşüm pilot kenti ilan edilmeli; çalışanları, madencileri ve yöre halkını mağdur etmeyen yeniden eğitim, ücret güvencesi, erken emeklilik ve kamusal istihdam politikaları hayata geçirilmeli.

KERÇEP Temsilcisi Önder Öner’in aktardığı açıklama, “Doğayı, yaşamı ve emeği emperyalist çıkarlar uğruna feda eden anlayış değişmelidir. Adil, sağlıklı ve yaşanabilir bir gelecek için herkesi dayanışmaya, katılmaya ve birlikte mücadele etmeye davet ediyoruz” çağrısıyla son buldu.


sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.