Sömürüyü bilinçli tüketiciler dengeleyecektir

Kapitalizm, yapısal olarak sömürüye dayanır. Sömürüyü de yarattığı siyasal sistemle meşrulaştırarak işçi sınıfının emeğine ve ülkenin ekonomik kaynaklarına el koyarak uygular.

Kapitalizm, sanayi devrimiyle birlikte mal ve hizmetlerde yarattığı çeşitlilik ve arzda, yani piyasaya sürdüğü mallarda aşırı fazlalık ortaya çıktı. Eldeki fazlalığı eritmenin bir yolu olarak birçok satış teknikleri geliştirdi. Pazarlamadan reklâma değişik yöntemlerle tüketimi aşırı arttırdı ve bundan zarar gören tüketicilerin de birer “bilinçli tüketici” olmasını sağladı.

Fakat tüketim konusunda çoğu insan bilinçli olduğunu düşünür, ancak bir malın arızalanması sonucu haklarını araştırıp öğrenmeye çalışır. Bazen de bilinçsiz alınan bir malda ortaya çıkan arıza, hak aramada insanı yorar ve sonuç alamadan bitkin düşürür.

Sömürü, her zaman ayıplı malda olmaz. Bazen öyle şeyler oluyor ki ortada ne ayıplı bir mal oluyor, ne de ayıplı bir hizmet! 1980lerde Turgut Özal’ın saadet zincirini hatırlayanlar bilir. Bugünlerdeyse Bitcoin ve Piramit aldatmacası yaşanıyor dünyada ve Türkiye’de. Bu konuda Gümrük ve Ticaret Bakanı vatandaşları uyarıyor ve “Vatandaşlarımız herhangi bir ürün ya da hizmet ticareti olmayan, aşırı kazanç vadeden ve sisteme yeni üye getirmek koşulu ile prim, komisyon gibi adlarla ödeme yapmayı öngören yapılara karşı dikkatli olmalı. İleride maddi ve hukuki mağduriyet yaşanmaması adına bu tip sistemlere üye olunmamalı. Piramit sistemlerin, herhangi bir ürün ve hizmet ticareti olmadan, hizmeti gizlemek için göstermelik ürünler üzerinden sisteme yeni katılan üyenin ödediği paraların daha önceden üye olan bazı kişilere ödendiğini, piramit satışların 6502 sayılı yasa ile yasaklandı” diyor.

Bitcoin, kriptolu (şifreli), açık kaynaklı bir kod olarak yayınlanmış bir dijital para birimi olarak açıklanıyor. Günlük yaşamda alışverişler ile çevrimiçi ortamlarda (internette) harcanabilecek bu para birimi üzerinde, para otoriteleri ve hükümetlerin hâkimiyeti olmadığı açıklanıyor. Bu sistem 2015den itibaren 100 binden fazla tüccar tarafından kullanılmış ve 18 yaşında Eddy Zillan adlı Amerikalı bir genç, bu sistemden tam bir milyon dolardan fazla para kazanıyor. Türkiye örneğinde ise Finansbank CEO’su Özgür Güneri, bankayı bırakıp Liberal Parti eski başkanı Besim Tibuk’un oğlu Kerem Tibuk’tan Bitcoin aracılık şirketi olarak BTCTürk’ün %95ni satın alıyor.

Her birimiz “Sütten ağzı yanan” tüketiciler olarak, tüketici haklarımızı bilmek ve bir uzman gözüyle “Bilinçli tüketici” olmak durumundayız. Şimdi ona bir bakalım:

*Birincisi, bilinçli bir tüketicinin önceliği ihtiyaç tespiti yapmaktır. *Bilinçli tüketici, tüketimi amaç değil, araç olarak görür. *Temel ihtiyaçlarını ön planda tutarak yerli malı kullanmaya özen gösterir. *Alacağı mal ve hizmetin kalitesi, güvenilirliği, sağlıklı ve fiyatı ile ilgili piyasa araştırması yapar. *Alacağı malın bütçesine uygun olup olmadığını düşünerek hareket eder. *Firmaların güvenilir ve tüketici haklarına saygılı olanını tercih eder. *Mal ve hizmet alırken reklâmları değil, ihtiyacını önde tutar. *Malın kullanım ömrünün uzun olanını tercih eder, fiş ya da fatura almaya özen gösterir. *Malda TSE damgası olmasına dikkat eder. Garanti kapsamına dikkat eder ve garanti belgesini alır. *Satış sonrası yetkili servis ve yedek parçasının olduğuna dikkat eder. *Malın kullanma kılavuzunu okur ve ona göre kullanır. *İsrafın önlenmesine yardımcı olur, malın kaliteli olmasına dikkat eder. *Özellikle internet ve televizyonlardan yapılan pazarlama satışların riskini bilir ve ona göre alışveriş yapar.

Bizim tüketicimize gelince durum pek iç açıcı değil. Tüketiciyi koruma derneklerini sahiplenmeli ve 6502 sayılı tüketiciyi koruma kanunu hakkında bilgilenmelidirler. Tüketici Dernekleri birer avukatlık büroları gibi algılamamalı, bu gönüllü kuruluşlar tüketicileri sadece yönlendiren kuruluşlardır. Bilinçli bir tüketici, önce tüketici hakkını bilir ve haklarına sahip çıkar. Haklarını aramak için mutlaka tüketici derneklerinden yardım ister. Çevresindekileri de bu derneklere yönlendirir.

Bilinçli tüketici, tüketimden gelen gücünün farkında olan ve örgütlenendir. Zira yakın gelecekte ihtiyaca göre üretmenin belirleyicisi ve sömürüyü dengeleyecek olanlar bilinçli tüketiciler olacaktır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: