Kapitalist toplumdan komünist toplumun birinci aşamasına geçiş, mevcut insana aykırı dünyanın yığınsal-pratik eleştirisi içinde insanın kendisini dar’a çekeceği, kendisiyle ve geçmişiyle hesaplaşacağı, binlerce yılın zihinlerde biriktirdiği parçalı, fantastik, mistik bilinç formlarıyla boğuşacağı, insanı parçalayan iş bölümünün, özel mülkiyetin, metaın, değerin, paranın, pazarın, ücretli emeğin, sermayenin, sınıfların, devletlerin ortadan kalkacağı, halkların içine hapsoldukları pratikleri aşarak evrensel insanlık pratiğine yükseleceği, kadın ile erkeğin birbiriyle sahici uyum kuracağı, insanın doğayla ahenk sağlayacağı uzun bir devrimci dönüşüm döneminin tamamlanmasıyla mümkündür.

Devrimci dönüşüm dönemi, kapitalizmin olağan işleyişinin sürdüğü bir dönem değildir. Mülksüzlerin yaşama anbean müdahale etmekte olduğu bu dönemde, insanı esaret altında tutan toplumsal ilişkiler mütemadiyen darbelenmekte, değer yasasının işleyişi baskılanmakta, bütün dünyada insanlık dönüşmekte, yani sahici insanlığın doğum sancıları çekilmektedir.

Mülksüzlerin gidişata el koyduğu devrimci dönüşüm döneminde, “toplumun eski örgütlenmesi”, yani kapitalizm, sınıflar ve sınıf mücadelesi henüz ortadan kalkmamıştır:

“Proletarya hükûmet iktidarını fethedince, onun düşmanları ve toplumun eski örgütlenmesi henüz ortadan kalkmamıştır. … Proletarya hâlâ bir sınıf olarak durmaktadır. Sınıf mücadelesinin ve sınıfların varlığının dayandığı ekonomik koşullar (özel mülkiyet, meta, değer, para, pazar, ücretli emek, sermaye koşulları – YZ) hâlâ ortadan kalkmamıştır.” (K. Marks, “Bakunin’in Devlet ve Anarşi Kitabı Üstüne”, 1874, Seçme Yazılar, çev. David McLellan, İng., s. 561.)

Marks’ın Paris Komünü yazılarında açıkladığı üzere, işçi sınıfının gidişatı ele almasından sonra sosyalizme ulaşmak için “uzun mücadelelerden, koşulların ve insanların dönüştüğü tarihsel süreçler dizisinden” geçmek gerekir. Kapitalizmin tasfiye edilip sosyalizmin kurulması “ancak zamanla ilerleyen bir iştir”:

“İşçi sınıfı Komün’den mucizeler beklemiyordu. İşçi sınıfının kararnâmeler çıkararak uygulamaya sokulacak hazır ütopyaları yoktur. İşçi sınıfı kendi kurtuluşunu gerçekleştirmek için … uzun mücadelelerden, koşulların ve insanların dönüştüğü tarihsel süreçler dizisinden geçmek zorunda olduğunu biliyor.” (K. Marks, “Fransa’da İç Savaş”, 1871, MESE, İng., c. 2, s. 224.)

“İşçi sınıfı sınıf mücadelesinin değişik aşamalarından geçmek zorunda olduğunu biliyor. İşçi sınıfı biliyor ki, emeğin köleliğinin ekonomik koşulları (kapitalizm – YZ) yerine, özgür ve birleşmiş emeğin koşullarının (sosyalizmin – YZ) gelmesi ancak zamanla ilerleyen bir iştir.” (K. Marks, “Fransa’da İç Savaş”, Birinci Taslak, 1871, Seçme Yazılar, çev. David McLellan, İng., s. 557.)

“Koşulların ve insanların dönüştüğü tarihsel süreçler dizisinde”, yani dünya-tarihsel devrimci dönüşüm döneminde kapitalizmin tasfiyesi hâlen sürmektedir, komünal insanlığın kuruluşu henüz tamamlanmış değildir. Bu nedenle, komünist toplumun birinci aşamasının başlayacağı teorik eşiğe kadar fırtınalar koparacak olan devrimci dönüşüm dönemi, tarihsel olarak kapitalizmin kapsama alanı içinde kalır.

Marks, uzun doğum sancılarının çekileceği devrimci dönüşüm dönemini kapitalist toplumun tarihsel çerçevesi içinde gördüğü için, uzun doğum sancılarından sonra doğacak olan komünist toplumun birinci aşamasını “kapitalist toplumdan çıkıp geldiği biçimiyle bir komünist toplumdur” diye tasvir etmiştir.