Osmanlı’da günümüzdeki gibi köyler muhtarlıkla yönetilmiyordu. Bunun yerine birkaç köy topluluğunun oluşturduğu yerler “Divan” olarak yönetiliyordu. Divan’ın anlamı zaten kalemdir.

Divan; Osmanlı devrinde köy ile nahiye arasında birkaç köyden oluşan yerleşim yeri. Adından da anlaşıldığı gibi meclisi veya azası olan yerdir.

Viran; eski yerleşim yeri anlamında

Diran ; birkaç evden oluşan yerleşim köy.

Osmanlı Döneminde kayıtlı köy adlarından bugün sadece bir kaç tanesi günümüze kadar ulaşabilmiş.. 1940 sonrası Türkçeleştirme adı altında “Osmanlı ve Yabancı adlar) Zonguldak’ta 200 yakın köy ismi de değiştirilmişti.

Osmanlı Dönemi 16.YY sonrası kayıtlarında bugünkü Zonguldak sınırları şu şekilde belgelendiriliyordu.

ONİKİDİVAN (Cihet-i Kaza)

1530 Osmanlı kayıtlarında Kastamonu Vilayeyeti , Bolu Livası, Zonguldak sınırları içinde bulunan divanların olduğu (muhtarlık gibi ) bölgeden birine “Onikidivan” adı verildi.

Adından da anlaşıldığı gibi bu divanların toplamı başlarda 12 adetti. Onikidivan denilen ve merkezi Bartın Kazası olan bu bölgede divan sayısı sonradan 20’e yükselmiş.

Onikidivan, 1 Kasaba, 1 Kale, 186 Köy, 7 Çiftlik, 102 Tarla, 17 Değirmen, 2493 hane (ev), 1 Mescit, 1 Zaviye (Tekke), 32.008 nüfustan oluşuyordu.

Onikidivan Bölgesinin Divanları

1.Bedil Divanı

2.Afşar Divanı

3.Ak-viran Divanı

4.Arslan Divanı

5.Bölücek Divanı

6.Budak Divanı

7.Çañşa Divanı

8.Fesleğit Divanı

9.Göl [Gök] Divanı

10.Güney Divanı

11.Hamīd Divanı

12.Handırı dīvānı

13. Zuruna Divanı

14.Kara-koç Divanı

15.Kıyık Divanı

16.Künye Divanı

17. Menteşeler Divanı

18. Sarmaşık Divanı

19.Avşar Divanı

20 Zuruna Divanı

Onikidivan’a bağlı köy adları;

Abdī Köyü

Ada Köyü

Ādil-oğlu Köyü

Afşar Köyü

Ağ-viran

Kara-kula Köyü

Ak-pıñar Köyü

Ak-viran

‘Alīşār-kirişi,

Amasra Köyü

Arfunda-deresi Köyü

Arı-elma Köyü

Arı-özü [Arı-evi]

Arslan Köyü

Avşa

Azatra Köyü

Balya Köyü.

Beleniye Köyü

Bolad Köyü

Boncuklar Köyü

Boz Köyü

Bölücek Köyü

Budak Köyü

Çakırlar Köyü

Çañşa-Köyü

Çarbend , Çarnık Köyü

Çarnık Köy

Çarşamba, Çehārşenbe

Çubuklu Köyü

Çukur Köyü (Gökçebey)

Çurne kKöyü

Dikenlü kKöyü

Dipçik-viran,

Dīvān-eri kKöyü

Diyviye Köyü

Doğancı-Hamza

Durak kKöyü

Durnuk Köyü

Ejder kirişi,

Elma-ağacı Köyü

Elvān Köyü

Ezilse Köyü

Felekü’d-dīn

Fesleğit Köyü

Fīrūz, Arı-evi

Garibce Köyü

Gelevye Köyü

Göçinöz Köyü

Göl Köyü

Gökçe-Mūsā Köyü

Gökçeler yeri, (Kara-evlü)

Göke kKöyü

Göl [Gök] Köyü

Götürge Köyü

Göz-pıñarı Köyü

Güney dīvānıKöyü

Hācī-ağaç kKöyü

Hamīd Köyü

Handırı Köyü

Hartı Köyü

Hātūn k

Hurhunde [Temurcunlar] Köyü

Ilı-su Köyü

İhtisār Köyü

İne b

İskelon Köyü

İstavran kKöyü

Kāfir Köyü

Kalık Köyü

Kalınevlü kKöyü

Kan-kafa Köyü

Kandamış Köyü

Kara-bürçek Köyü

Kara-Doğan Köyü

Kara-evlü kKöyü

Kara-Hüseyin kKöyü

Karakoç Köyü

Kara-kula [Ak-fakılar] Köyü

Karacaoğlu Köyü

Karaca-viran Köyü

Kavaklu Köyü

Kırañ Köyü

Kıyık Köyü

Kızıl-elma Köyü

Kızıl-kum Köyü

Kızıllar Köyü

Killik Köyü

Kozca-viran yeri

Köstere Köyü

Kulaguz Çiftliği, (Göçünöz)

Kunt yeri, Turnuk kKöyü

Kutlu-Beylü Köyü

Kuzu-sazı Köyü

Künye Köyü

Menteşeler Köyü

Mevrük Köyü

M.Korat Möyü

Ozan Kiriş Köyü

Sahid Şeyh

Ömerciler Köyü

Salur Köyü

Saraylu Köyü

Sarımsakcıoğlu Köyü

Sarmaşık Köyü

Saz Köy

Sazye Köy

Sevinçler Köyü

Şahra Köyü

Süb Kiriş Köyü

Şu’ayblar Köyü

Tanrıverlişler Köyü

Tereke Köyü

Timurcu Köyü

Tudarca Köyü

Ulugece Köyü

Yenice Hisar Köy

Zuruna Köyü

YEDİDİVAN (Cihet-i Kaza)

16.YY Osmanlı kayıtlarında Kastamonu Vilayeti , Bolu Livası, Zonguldak sınırları içinde bulunan divanların olduğu (muhtarlık gibi ) bölgeden birine “Yedidivan” adı verildi.

Bu divanların toplamı 7 adetti. Merkezi Perşembe olan bu bölgede divan sayısı sonradan 9’a sonra 16’e yükselmiş.

1 Kasaba,7 Köy,,3 Çiftlik,30 Tarla,1 Zaviye (Tekke, tarikat ),4 Değirmen,813 Hane (ev),74.404 nüfustan oluşuyordu.

1.Basla Divanı

2.Çölmekçi Divanı (Çöklekçi)

3.Dānişmendlü Divanı

4.Tefen Divanı

5.Orta Divanı

6.Kızıl-bel Divanı

7.Künk Divanı

Sonradan

8.Kokurdan Divanı

9.Çatal-ağız Divanı

10.Terziler Divan

11.Abdurahman Divan

12.Çay Divan

13.Belviren Divan

14.Bakacak Divan

15.Balgur Divan

16. Milan Divanı (Zonguldak)

YEDİDİVAN KÖYLERİ

Perşembe (Merkez) Köyü

Helküm Köyü

Hisararkası Köyü

Ayazma Köyü

Barand k

Basla Köyü

Burun Köyü

Büyük-kızıl (Kızılmum)

Çakallu Köyü

Çölmekçi Köyü(Çöklekçi)

Çulbat k

Dānişmendlü Köyü

Davud-çiftlik

Demürcü kKöyü

Dirgine kKöyü

Emīn Çiftliği

Emīr-‘Ìsa kKöyü

Emīrciler kKöyü

Emīrşah Köyü

Çatal-ağız Köyü

Gelik kKöyü

Helküm Köyü

Hisār-ardı Mezra

Kaya-kaymazKöyü

Kızıl-bel Köyü

Kokurdan Köyü

Kozan kKöyü

Künk divanıKöyü

Miskine Köyü

Neclan Köyü

Orta Köyü

Tarlıca Köyü

Tefen Köyü

Milan Köyü(Zonguldak)

HIZIR BEY İLİ (Cihet-i Kaza)

Adını Osmangazi’nin Komutanlarından Konuralp Paşa’nın emrine bağlı bir komutan olan Hızır Bey’den aldığı bilinen Kastamonu Vilayeti, Bolu Livası, HIZIR BEY İLİ kazası merkezi Devrek olarak kayıtlara geçiyor. Sanıldığı gibi Devrek Onikidivan veya Yedidivan‘a dahil değil, ayrı bir bölge olarak yönetilen bir pozisyonda olduğu gözüküyor.

Hızırbeyili ;1 Kasaba (Devrek),48 Köy,10 Çiftlik,18 Tarla,1 Hamam,1 Cami,1 Medrese, 2.197 Hane (ev),Hasıl (nüfus) 18.799 (Muhtemelen erkekler )

1.Gerziye Divanı

2.Gerziye Divanı

3.Alp-Arslan Divanı

4.Türk-eri Divanı

5.Burgaz Divanı

6.Değirmen-özü Divanı

7.Demürcü Divanı

8.Gedüz Divanı

9.Hoca Divanı

10.Horcanus Divanı

11.İnedüğünözü Divanı

12.Kayı Divanı

13.Kilise Divanı

14.Kudlapa Divanı

15.Sabunar Divanı,

16.Yüzdutan Divanı,

17.Yahya Beyli Divanı

18.Yassı Viran Divanı

Hızırbeyili‘ye bağlı köyler :

Gündüz Köyü

Gerdeközü Köyü

Gerziye Köyü

Güneç Köyü

Güneyce Köyü

Hardırı Köyü

Pınar Köyü

Su Köyü

Alp-Arslan Köyü

Arslan Köyü

Ayakluca Köyü

Baş Köyü

Başsız Köyü

Bedil Köyü

Kaya Köyü

Çalıca Mezrası.

Çatak Köyü

Değirmenözü Köyü

Demürcü Köyü

Dikmen Mezrası

Ermeni-yolu Köyü

Gedüz Köyü

Gerdek-özü Köyü

Güneç Köyü

Güneyce Köyü

Hoca Köyü

Horcanus Köyü

Işıklu Köyü

İnedüğünözü Köyü

Kayı Köyü

Kilise Köyü

Kiruz Köyü

Kudlapa Köyü

Kurt-Şeyh Mezrası

Malya Köyü

Müşerref Köyü

Nakren Köyü

Oluklar Köyü

Tacdar Köyü

Ulubeyli Köyü

Unusa Köyü

Uzungüney Köy

Yahya BeyKöyü

Yalanda Köyü

Yassı Viran Köyü

Yellüçe Köyü

Yılanluca köyü

Yuva Köyü

Yürküs Köyü

BENDER EREĞLİ KAZASI

Kastamonu Eyaleti Bolu Livasına bağlı Ereğli Kazası toplam 6 divandan oluşuyor.

Nefs-i Ereğlü (Ereğli ) Cihet-i kaza olarak tabir edilen Ereğli’de çiftliklerin çokluğu göze çarpıyor, (Bu çiftliklerin bazıları gayrimüslimlerin olabilir.) Ayrıca bu bölgede Ereğli’nin daha çok şehir olduğu anlaşılıyor. Zira 78 dükkanın varlığı söz konusu. Bir de, bugün adı kalan Bozhanesi var.

1 Liva (İlçe ), 28 köy, 29 Çiftlik, 1 Tarla, 1 Cami, 1 Bozhane, 78 Dekakin: (Dükkân), 222 Hane (ev), Hasıl 28.242 (Nüfus)

1.Kebe Divanı

2.Kepez Divanı

3.Kır Divanı

4.Kaymaz Divanı

5.Türkmen Divanı

6.Türkeri Divanı

Hasan Çiftlik

Geçmiş Çiftlik ve Mülk

Çekuci Köyü

Demirciler Köyü

Derecik Viranı (Köyü)

Gönen çf., Mülkü

Hālī-tīmārı Köyü

Halīl-Fakīh Çiftliği

Hatīb Köyü

İlyās Çiftliği

Kara-Dānişmend Mescidi

Kaymaz Köyü

Kepez Köyü

Kebe Köyü

Kır Köyü

Kilcik Köyü

Kilise Tarla

Kozluca-viran

Koçak-taş Köyü

Mekrek Köyü

Seküler Köyü

Soğanlı Köyü

Türkmen Köyü

Türkeri Köyü

Yalu Köyü

Hayati Yılmaz ile

Zonguldak Tarih