Tekrar Görüşmemek Dileğiyle!..

Bilindiği üzere, bir kısmı Konya’nın Karapınar ilçesi sınırları içinde yer alan Karacadağ masifinde maden arama çalışmaları yapıldı. Aslında, tam adıyla Esan Eczacıbaşı Endüstriyel Hammaddeler San. ve Tic. A.Ş. olan maden şirketine maden arama ruhsatı verildiği söylentileri, iki yıldır Karapınarlıların gündemindeydi. Sondaj makinelerinin, 12 Eylül (2026) günü Bağdaylı’ya getirilmesiyle işin ciddiyeti anlaşılmış oldu.

Ortadoğu Sondaj San. ve Tic. A.Ş.’e ait sondaj malzemesi, -Eczacıbaşı adına- Ovacık bölgesine çıkarıldı. 11 sondaj ruhsatından (?) 2’sinin yeri hemen belirlendi; öncelikli olana sondaj kulesi kuruldu. Ovacık’tan “çalma” suyu depolayacak bir havuzla, bir sondaj çamuru havuzu oluşturuldu. Sondajda kullanılacak su, kuyu kazılarak sağlandı. Açıklamalarda geçen, gerekli suyun su tankerleriyle getirileceği söylemi yalandı. Doğaya hiçbir zarar verilmeyeceğinden sondajın derinliğine ve hatta kamu yararına kadar diğer söylenenlerin de yalan olduğu gibi.

Kaymakamlıkta, -âdet yerini bulsun babında- yapılan toplantı sonrası sondaja başlandı. Esan Eczacıbaşı’nın sözcüsü, sondaj derinliğinin 350-400 m. olacağını açıkladı. Karacadağ gönüllülerinde, sondaj derinliğinin 500-650 m. arasında olacağı bilgisi vardı. (Sondajın durdurulduğu bu günlerde inilen derinlik 487 m.)

Sondaj, birden fazla etkenin birleşimi sonucu durdurulmuşa benziyor. En önemli etken sondaj borusunun kırılmasıdır. Ucundan beriye 200 metrelik buru kırılarak yerin altında kalmıştır; bırakılmıştır. Karacadağ’ın toprak/kaya yapısı, sondajı sonlandırma fikrini güçlendiren etkenlerden biri olabilir. İşletmeye değer bir maden rezervinin bulunup bulunmadığını bilmiyoruz ama sorunun TBMM’ye taşınmış olması da “geri adım” atmalarının nedenleri arasında olmalıdır.

Başlangıçta 1 tane olan sondaj çamuru/sıvısı havuzu 7’ye çıkarılmıştır. Dolu olan bu havuzların tahliyesinin önümüzdeki günlerde yapılacağı bilgisi var. Karapınar atık alanına götürülecek olan çamurun oluşturabileceği çevre riskleri hakkında bir bilgiye sahip değiliz. Sondaj deliğinin ağzı henüz kapatılmamış, üzerine sadece bir kapak konulmuştur. 13-15 metrelerde rast gelinen basınçlı akiferdeki su, artezyen basıncının etkisiyle kendiliğinden yüzeye akmaktadır.

Buraya şirket tarafından yapılması düşünülen 1*2 ölçüsündeki su havuzu, Karacadağlılarda minnet duygusu yaratmak içindir. Orada ne yapılacaksa Karacağlılar kendi olanaklarıyla yapar, şirketin yapması gereken bir an önce ve bir daha gelmemek üzere bölgeyi terk etmektir.

Yerin derinliklerinde bırakılan yüksek dayanıklı çelik borular (tijler) ve onların üzerindeki gresler önemli çevre riskleri taşır. Korozyon etkisi; demirin (boruların), çevresindeki kimyasal yapıyla gireceği etkileşimin doğurabileceği çevre sorunları, uzmanlarınca rapor edilmelidir. 30-40 m uzunluğundaki sondaj muhafaza borusu çıkarıldığı halde, 200 m uzunluğundaki sondaj borusu Karacadağ’ın ciğerine saplanmış biçimde bırakılmıştır. Bu borunun, 3 metre aralıklı eklem yerlerinde bulunan kalsiyum bazlı gres yağı da (kalsiyum sülfonat kompleks) borularla birlikte yerin derinliklerindedir. Şirketin, bu yağlardan hangi türü kullandığını bilmiyoruz. Mineral yağ bazlı kalsiyum gresleri, doğada biyolojik olarak kolayca parçalanamayacağı için, yeraltı sularına karışacaktır. İlgili kurumların bunu acilen soruşturması gerekir.

Sondaj malzemesinin getirilmesinin akabinde, hemen 13 Eylülde bir araya gelen Karacadağ gönüllüleri, Karacadağı Koruma Platformu’nu yapılandırdı. Bu platform, bir ay gibi kısa bir süre içinde bileşenlerini çoğaltarak, madene karşı örgütlenmeyi, kamuoyunu doğru bilgilendirmeyi ve sorunu TBMM’ye kadar taşımayı başardı. Hukuki süreçte, -biraz da kurumların hantallığı nedeniyle- istenilen aşamaya geçilemedi. Bugüne kadar usulsüz yapılmış her ne varsa, tespit edilip hesabı yargı önünde sorulacaktır. Platform, bundan sonraki sürece de sahip çıkarak maden talanına izin vermeyecektir.

Şimdi gönül rahatlığıyla şunu söyleyebiliriz: Güle güle Esan Eczacıbaşı! Bir daha karşılaşmamak dileğiyle!..