15–18 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da bir araya gelen işçiler, köylüler, küçük üreticiler, yerli halklar, kadınlar, gençler, sendikalar, bilim insanları, barış savunucuları ve ekoloji hareketleri, Halkların İklim Zirvesi’nin ardından ortak sonuç bildirisini açıkladı. “Yaşamı Savunmak, Dünyayı Yeniden Kurmak” başlığını taşıyan metinde, iklim krizi yalnızca çevresel bir sorun değil; mevcut ekonomik ve siyasal düzenle bağlantılı yapısal bir dönüşüm meselesi olarak ele alındı.

Krize Bakış: “1,5°C Bugün Yaşanan Felaketin Kendisi”

Bildiride, küresel sıcaklık artışının 1,5°C düzeyine ulaşmasının gelecekte yaşanacak bir tehdit olmadığı, aşırı sıcaklıklar, kuraklıklar, orman yangınları ve sellerle bugün hissedilen bir yıkım olduğu vurgulandı. Nepal’deki sel ve heyelanların yol açtığı can kayıpları ve yerinden edilmeler somut örnekler arasında gösterildi.

Katılımcılar, iklim krizinin toplumları eşit etkilemediğini, yoksulluk, savaş, zorunlu göç ve eşitsizliklerin krizi derinleştirdiğini ifade etti. Metinde, krizin yalnızca fosil yakıtların alternatif kaynaklarla değiştirilmesi ya da karbon fiyatlandırmasıyla çözülebilecek teknik bir başlık olarak görülemeyeceği belirtilerek; üretimin kimin için yapıldığı, kaynakların nasıl bölüşüldüğü ve kararları kimlerin aldığı sorularına dikkat çekildi. Kopenhag ve Glasgow’dan Belém ve Antalya’ya uzanan halk hareketlerinin sürekliliğine işaret edilen bildiride, bir sonraki buluşmanın gelecek yıl Etiyopya’da gerçekleştirilmesi için çalışılacağı duyuruldu.

Öne Çıkan Başlıklar ve Temel Talepler

Sonuç bildirgesinde doğanın haklarından enerjiye, gıdadan barışa ve afet yönetimine kadar uzanan kapsamlı başlıklar sıralandı:

  • Doğanın Hakları, Ekokırım ve Filistin: Doğanın ekonomik değer ve kâr beklentilerine indirgenemeyeceği savunularak ekokırımın ulusal ve uluslararası hukukta suç sayılması istendi. Gazze’deki yıkım, işgal ve yaşam koşullarının yok edilmesi kınanırken, Filistin halkının özgürlüğü ve kendi kaderini tayin hakkı olmadan iklim adaletinin ve kalıcı barışın mümkün olmayacağı kaydedildi.
  • Yeşil Ekstraktivizm ve Nükleer Karşıtlığı: Fosil yakıtlardan çıkış adı altında yeni madencilik ve hammadde gaspı dalgalarının kabul edilmeyeceği belirtildi. Türkiye’de Kazdağları, Akbelen, İliç, Develi, Varto ve Diyadin’deki mücadelelere dikkat çekilirken; Akkuyu’daki inşaatın durdurulması, Sinop projesinin iptali ve küresel ölçekte nükleer genişlemenin sonlandırılması talep edildi.
  • Enerji Demokrasisi ve Fosil Yakıtlardan Çıkış: Kömür, petrol ve fosil gaz üretim ve tüketiminin planlı ve hızlı biçimde azaltılması, yeni arama-çıkarma projelerinin sonlandırılması ve bağlayıcı bir çıkış takvimi oluşturulması istendi. Enerji üretimi ve dağıtımının özel tekeller yerine demokratik kamusal denetim, kooperatifler ve topluluk temelli modellerle örgütlenmesi gerektiği vurgulandı.
  • Savaş, Militarizm ve Barış: Silahlanma ve savaşların ekolojik yıkımı derinleştirdiği belirtilerek 2025 Lahey NATO Zirvesi’nde 2035’e kadar GSYH’nin yüzde 5’inin savunma ve güvenliğe ayrılmasına yönelik taahhüt eleştirildi. Askerî harcamaların azaltılarak iklim finansmanına ve kamusal hizmetlere aktarılması, askerî emisyonların hesaplanması ve Türkiye’de demokratik barışın geliştirilmesi çağrısı yapıldı.
  • Gıda Egemenliği ve Su Hakkı: Endüstriyel tarım ve zehirli pestisitlerin sonlandırılması, tohumların şirket tekellerinden kurtarılması ve agroekolojik üretimin kamusal desteklerle yaygınlaştırılması talep edildi. Suyun piyasalaştırılamayacağı ve anayasal/kamusal bir hak olarak korunması gerektiği belirtilirken; madencilik, sanayi, turizm, veri merkezleri ve yapay zekâ altyapılarının su tüketiminin şeffaf denetlenmesi istendi.
  • Atık Politikaları ve İklim Finansmanı: Planlı eskitmenin kaldırılması, üretimin toplumsal ihtiyaç ve ekolojik sınırlara göre planlanması ve atık ihracatının (Aliağa örneği de anılarak tehlikeli gemi söküm faaliyetlerinin yarattığı tahribatla birlikte) sonlandırılması çağrısı yapıldı. İklim finansmanının tarihsel sorumluluk temelinde, hibe niteliğinde ve doğrudan erişilebilir olması; COP31’de tartışılan Belém-Antalya Adil Geçiş Mekanizması’nın ise sembolik değil, emekçilerin ve toplulukların söz sahibi olduğu işlevsel bir yapıya kavuşturulması talep edildi.
  • Sahte Çözümler ve Bilimin Bağımsızlığı: Karbon piyasaları, denkleştirme mekanizmaları ve riskli jeomühendislik uygulamalarının gerçek emisyon azaltımlarının yerine geçirilmemesi gerektiği ifade edildi. Atmosferik $CO_2$ yoğunluğunda ilk hedef olarak 350 ppm’e inilmesi savunulurken, iklim bilimi ve araştırmaların fosil yakıt ve büyük şirketlerin çıkarlarından bağımsız, şeffaf ve kamusal denetime açık olması istendi.
  • Kamusal Yol, Afet Hakları ve “Hem Nefes Hem Ekmek”: Afetlerde yardım yerine hak temelli yaklaşımın esas alınması, cinsiyet eşitliği ve evrensel erişilebilirliğin sağlanması; bakım emeğinin toplumsallaştırılması ve emekçilerin tehlikeli koşullarda ücret kaybı olmadan çalışmayı durdurma hakkının güvence altına alınması çağrıları yapıldı.

Ortak Sloganlarla Kapanış

Bildiri, “Hem nefes hem ekmek! Gıda haktır! Su haktır! Enerji haktır! Barınma haktır! Ekokırıma, savaşa ve sömürüye son!” mesajlarıyla sona erdi.