“Zonguldak’tan THK’na Uçak yakıtı gidiyordu”

Zonguldak’ta her ne kadar ekonominin çeşitlenmesi konuşulsa da lokomotif üretim koklaşabilir taş kömürü iddiası,gerçeği devam ediyor.Ülkede Doğal Gaz’dan,tüketim maddelerine zamlarının konuşulduğu şu günlerde Susma olarak hafızalarımızı yeniden Kömüre, TTK’ya, Özel Sektör Madenciliğine çevirelim istedik.

Bölgede önemli yatırıma. katma değer sağlayan, istihdam ve üretim alanında istikrarlı yürüyen Akkurt Madencilik (Alaattin-Bahattin Kurnaz) Kardeşler bütün sıkıntılara rağmen bölgede katma değer yaratmaya devam ediyorlar.

Susma; Sizi Akkurt Madenciliği kısaca tanıyabilr miyiz?

Akkurt madencilik TTK ‘nın 13 numaralı sahasını redevansla işletiyor, kömür üretimi yapıyor, lavarlama yapıyor aynı zamanda da termik santrallerin kömür hammaddesini hazırlıyor. 15 senedir de bu bu işi yürütüyoruz şuana kadarda yaptığı teslimatlarda da herhangi bir aksama ve beğenilmeyen ürünü olmadı.

Susma; Madencilik dünyada olduğu gibi ülkemizde de en zor ve riskli sektörlerden birisidir. Yer altı maden işyerinde karşılaşılması muhtemel ağır riskler karşısında maden işçilerine hakkaniyet ölçüsünde, pozitif haklar verilmesi kararlar alınması, mevzuatlar çıkarılması sizin tarafınızda nasıl bir yer buluyor?

Öncelikle şunu diyebilirim ki çıkartılan mevzuatların hepsini harfiyen uyguluyoruz. Herhangi bir rahatsızlığımız yok. Çıkarılan bu mevzuatlar işçiyi koruduğu ölçüde bizi de koruyor. Olayın kendi bünyesinde olabilecek ufak tefek kazalar olmakla birlikte 15 senedir kaydadeğer, önemli olarak adlandırılabilecek herhangi bir kazamız olmadı çünkü çıkarılan bu mevzuatlar işçiyi koruduğu ölçüde bizi de koruyor. Keza bir kaza olmuşsa da işçinin kullanması gereken önlem amaçlı aleti eksik ya da hatalı kullanmasından, malzemeyi yanlışkullanmasından doğan birtakım hatalar olabiliyor.

Susma; Sorduğum sorunun bir devamı olarak düşünecek olursak Soma faciası sonrası bir daha aynı facianın yaşanmaması adına çıkarılan torba yasadaki düzenlemeler sizlere nasıl yansıdı?

Bize emniyet tedbirlerini arttırmak yönünden olumlu olarak yansıdı. Biliyoruz ki kazalara sebebiyet veren tedbirsizliktir. Üretimi arttırmak gayesiyle bazı tedbirler pas geçilirse üretilen malzeme yanıcı bir malzeme olduğu için her zaman tehlike doğurabiliyor. Soma ‘ da yaşanan olayın ders alınabilecektarafından bakarsak bize şunu gösterdi;   eğitimsiz işçi kadrosu bırakılmadı, hem devlet eliyle hem özel olarak eğitim kursları açıldı. Bizim bünyemizde çalışan işçilerin de hemen hemen hepsi bu açılan kurslardan geçti. İşçi de yaptığı işin ne derece de tehlikeli olduğunu, neler yapması gerektiğini bildiği zaman daha bilinçli hareket ediyor, daha iyi emniyet tedbirleri alabiliyor. Ocaklara gelindiğinde ‘’ Önce emniyet sonra iş ‘’ tabelalarının sadece tabela olarak kalmasını önlemiş oldular aslında bu torba yasayla.  Daha önce bu tabela orada öylece dururdu, emniyetten önce iş yapalım düşüncesi hakimdi, bazı bölgelerde. Biz bu işe başladığımız günden beri önce emniyet sonra iş diyerek, Allaha ‘ a şükürler olsun ölümlübir kazamız olmadı.

Susma; Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik durumu göz önüne alacak olursak Zonguldak’ında kömür havzasının potansiyelini düşünecek olursak maden sektörünün geleceğini nasıl görüyorsunuz?

İşin kolayına gidilmeyip, işin zor kısmının halledilebilmesi lazım. Emniyet tedbirlerinin maksimum seviyeye çıkartıp, işçi sayısının arttırılması gerekiyor. Meydana gelen zararın büyük bir kısmı işçi zayiatından dolayı oluyor. İşçi zayiatı olmadığı müddetçe Zonguldak kömürü  Türkiye’ nin lokomotif işletmesi olarak  ele alınması lazım. Muhakkak devlet eliyle yürütülmesi gerekiyor. Özel işletmelerinde kısmen devreye, belli ölçüde faaliyetine devam etmesi lazım çünkü Zonguldak’ ta ki mevcut rezerv Türkiye’ nin ihtiyacını karşılayacak seviyede olmasına rağmen yeterli yatırım yapılmadığından, gerekli eğitimler verilmediğinden üretim şu anda yapılamıyor. Eskiden 40 bine kadar çıkan işçi sayısı şuanda 6- 7 bine kadar düşmüş vaziyette bu durumda 1 milyonluk bir metil yeterli görünüyor hâlbuki Zonguldak normal de 15-20 milyon ton kömür üretebilecek kapasitede bir rezerve sahip. Bu rezervin değerlendirilmesinde hem yapılacak yatırıma hem de eğitilmiş işçiye bağlı. Bunun dışında başka hiçbir eksiği yok Zonguldak’ ın gerekli yatırım yapıldığı takdirde işçilerinde eğitildiği takdirde aynı noktalara ulaşmak Zonguldak için sorun değil çünkü daha ilkel şartlarda daha iyi noktalara ulaşmış bir vilayet Zonguldak.  İlk kok fabrika kuruluşuyla beraber eski genelmüdürümüz Ömer Yenel ‘ inde dediği gibi 2. bir kolda meydana getirilirse Zonguldak’ın kalkınmasına da etkisi büyük olur. Üretilen kömürün koklaştırılması yeni bir sanayi kolu doğurur. 56 ‘ lı 60 ‘ lı yıllarda elimizdeki dokümanlar da görüldüğü şekilde 20 ayrı ürün veren bir kokfabrikası sahibiydi Zonguldak. Türk Hava Kurumuna buradan devamlı uçak yakıtı gidiyordu şuanda bu kadar teknolojik ilerlemeyerağmen o kok fabrikası yıkıldı yerine hiçbir şey yapılmadığından, üretimde de herhangi bir yenilenme yapılmadığından Zonguldak bu duruma düştü. Bunlar benim düşüncelerimmiş gibi görünse de eski genel müdürümüz Ömer Yenel beyin son kömür kongresinde verdiği proje değerlendirilmedi. Zonguldak ve kömür havzasını düşünecek olursak değerlendirilmesi her yönden faydalıydı kanaatimizce. Bizim özel teşebbüs olarak o seviyeye gelme durumumuz yok çünkü kop fabrikasını n kuruluşu büyük rakamlar ister ve ona göre de kömür üretimi ister. Bizim yıllık kapasitemiz 70 ile 80 bin ton arasında olur. Bir kop fabrikasını kurmak için en az birkaç milyon tonla desteklememiz lazım ki yeterli ürün alabilesiniz, ekonomiye de bir katkınız olsun.

Susma; Zonguldak ve çevresinde TTK’ ya alım olacağı açıklandığında çok yoğun talepler olurken özel sektörden alım gerçekleşeceği zaman TTK’ ya olan yoğun talep neden özel teşebbüslere de olmuyor? Bunun nedeni özel teşebbüslerin işçiye güvenceli bir ortam sunamamasından kaynaklanıyor?

Bu tamimiyle kapasite ile alakalı bir durumdur. Özel teşebbüs şuanda bugün işçi almaya kalksa biz şuan 160 kişi ile çalışıyoruz bizim alacağımız maksimum rakam 10 kişidir ama TTK bir alımda 500- 1.500 kişi alabiliyor bunun için TTK ‘ya çok fazla müracaat oluyor ama güvence konusuna gelirsek dediğiniz eskiden yaşanıyordu doğrudur. Yani işçiler TTK’ yı daha emniyetli gördükleri için, kendilerini daha güvende hissetlikleri için o tarafa yöneliyorlardı ama bir 15 senelik maziden sonra özel teşebbüs artık oturdu.  Yeni çıkan yasalarla da TTK ‘ya eşdeğerde emniyet tedbirleri ile çalışıyor. Her vardiyasında maden mühendisi, emniyet mühendisi var.  Ayrıca eğitilmiş çavuşları ve başçavuşları var. Yani TTK’ ya paralel olarak içerde işçinin emniyeti için bir kadro var. Belli kısımlarda daha az kişiyle çalıştığı için uzmanlaşma daha iyi seviyededir. Şuanda TTK’ da çalışan çavuşlardan ziyade kendi yetiştirdiği uzman mühendis ve çavuşlarda çalışabilir vaziyetteler ki sahayı tanıyorlar, malzemeyi tanıyorlar ama bugün kapasitemi yüzde 100 arttırıyorum derse Akkurt madencilik 160 kişiden çıkar 250 kişiye yani alacağı 100 kişidir. İşçi de doğal olarak o 100 kişinin içine giremeyeceğini  düşündüğü için 1000 kişi müracaat etmiş olur TTK’  ya .  Aynı zamanda şunu da söylemek lazım ki TTK’ da seçenekler fazladır yani TTK ‘ da çalışıp emekli olmuş insanların ailelerine öncelik tanındığı için onların hepsi müracaat edebiliyor ancak bizim böyle bir durumumuz yok biz eksik olan kadromuza en iyi uzman kişiyi almak üzere seçim yapıyoruz. Bunu bilen işçi de yeterli bilgisi varsa bu konuda uzmansa müracat edebiliyor. Şunu da eklemem gerekir ki Eren enerjinin dışarıdan aldığı 2-3 milyon ton kömürü TTK kendi başına karşılayabilir. Bizim onlara verebileceğimiz maksimum 60 bin-70 bin tondur. Özetle bu bir kapasite sorunudur.

Susma; Redevans uygulamasının bu kadar çoğalması madencilik sektöründe nasıl bir yer buluyor bu uygulama hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Rödevansların ruhsata çevrilmesi daha büyük imkân sağlar. Bizim açımızdan da müessese açısından da daha verimli olur düşüncesindeyiz. Rödevansla bir yerde kiracı konumundasınız. Bizim şuan sene sonuna kadar herhangi bir yatırım yapma şansımız yok çünkü sene sonunda ona göre yatırım programı yapılacak veyahut 10 seneliğine yenilenirse ona göre yatırım programı yapılacaktır. Şayet yenilenmezse işçilerin çıkışı verilecek eldeki malzemeler alınıp saha boşaltılacaktır bu da her zaman için yatırım yapmayı engelliyor ama rahibi olarak çalışıyor olsak TTK ‘nın sorumluluğu devreden kalkıp doğrudan doğruya maden dairesine bağlı bir işletme olsak maden dairesi nezlinde ürettiğimizin karşılığını alabileceğimiz için verebileceğimiz projeler de uygulama mecburiyetimiz olacağı için kendimizi ona göre bir yatırım programı, üretim programı ayarlayacağız. Belki şuan da ki 70 bin tonu 170 bin tona çıkartma niyetine gireceğiz. Örnek verecek olursak nasıl bir kiracı oturduğu eve istediği dekorasyonu, istediği biçimi veremez durumdaysa bizim şuan ki içinde bulunduğumuz durum da aynen böyledir. Şöyle de bir durum var Zonguldak ‘ta böyle bir şey gerçekleşmedi ama redevanslı sahada çalışan firmanın her zaman arkasında rödevansçı olan teşkilat olduğu için işi ciddiye almama ortamı daha geniş oluyor. Şuan da Akkurt Madenciliğin sigortaya maden dairesine, TTK’ya herhangi bir borcu yok ama bu Akkurt madenciliğin samimi çalışmasından kaynaklanmaktadır. Akkurt madencilik uyanıklık yapma düşüncesine girse veyahut ülke genelinde duyduğumuz olaylar gibi olsa bütün sorumluluk TTK ‘ya aittir. Mevcut kanunlarla Akkurt madencilik bunların arasından sıyrılıp aynen Soma faciasından sıyrılanların olduğu gibi belli bir kazancı sağladıktan sonra sıyrılma şansı vardır. Yani redevansın en kötü tarafı da budur. Soma faciasının nedeni de budur. 301 kişinin ölümünden sonra firma sahibi içerde kalırsa redevansı verende sorumlu olarak ceza alacağı için onun suçu hafiflediği oranında redevansa verenin suçu da hafiflemiş oluyor. İşte bu yüzden ruhsat sahibinin birebir sorumlu olması gerekiyor.

 

Akkurt Madencilik adına,Ali Şuai Gözlülü ile , Susma adına Yağmur Öztürk söyleşi yaptı.

Röportajın tamamı Susma Gazetesi’nin bu hafta ki (4 Eylül) sayısında

Reklamlar

One comment

  1. […] söyleşide , “Zonguldak’tan THK’na Uçak Yakıtı gidiyordu” https://susmagazetesi.com/2019/09/03/zonguldaktan-thkna-ucak-yakiti-gidiyordu/  haberini yapmıştık. Bu hafta yine o röportajı yaptığımız Akkurt Madencilik yetkilisi […]

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: