Lenin, iktidara gelmeden önce, “Ağır Çalıştırmanın ‘Bilimsel’ Sistemi” başlığını koyduğu makalesinde Taylor sistemi için şöyle diyordu:

“Taylor, sistemini ‘bilimsel’ diye tanımlıyor. … Bu sistemin amacı, aynı uzunluktaki işgününde işçiden üç misli daha fazla emek sıkıp çıkarmaktır. …

“Kapitalist toplumda bilim ve teknolojide ilerleme, ağır çalıştırma sanatında ilerleme demektir.” (V. İ. Lenin, “Ağır Çalıştırmanın ‘Bilimsel’ Sistemi”, 13 Mart 1913, TE, İng., c. 18, s. 594-595.)

Bolşevik sendika lideri Mikhail Tomski’ye göre, Gastev, iktidara geldikten sonra Lenin’i kendi görüşleri doğrultusunda etkilemiştir:

“Tomski’ye göre, 1917 ve 1918’de Metal İşçileri Sendikası sekreteri olan Gastev, Lenin de dâhil olmak üzere parti görevlilerini, sendikacı arkadaşlarını, enkaz hâlindeki Sovyet ekonomisinde emek üretkenliğini artırmak için parça başı ücrete geçmeye ikna etmede baş rolü oynamıştır.” (D. R. Shearer, “Aleksey Gastev, Russian Modernizm and the Proletarian Cultural Tradition”, s. 20.)

Gastev’in etkisiyle ya da değil, aşağıdaki satırları aynı Lenin yazmıştır:

“Parça başı çalışmayı gündeme almalı, bunu uygulamalı ve pratikte test etmeliyiz. Taylor sistemindeki bilimsel ve ilerici olan her şeyi uygulama meselesini öne çıkarmalıyız. …

“İleri ülkelerdeki halklara kıyasla Rus kötü bir işçidir. Çarlık rejimi altında ve serflik kalıntılarının sürmesine bakarak başka türlü de olamazdı. Sovyet hükûmeti, çalışmayı öğrenme görevini bütün kapsamıyla halkın önüne koymalıdır. Kapitalizmin bu alandaki son sözü olan Taylor sistemi, bütün kapitalist ilerlemeler gibi, çalışma sırasındaki mekanik hareketlerin analizi, gereksiz hareketlerin elenmesi, çalışmanın doğru yöntemlerinin belirlenmesi, en iyi muhasebe ve kontrol sisteminin uygulanması vb. alanındaki en büyük bilimsel kazanımlar ile burjuva sömürünün katışıksız vahşetinin bir bileşimidir. Sovyet Cumhuriyeti, her ne pahasına olursa olsun, bilim ve teknolojinin bu alandaki bütün değerli kazanımlarına sahip çıkmalıdır.” (V. İ. Lenin, “Sovyet Hükûmetinin Acil Görevleri”, Mart – Nisan 1918, TE, İng., c. 27, s. 258-259.)

Lenin’e göre, “Rus kötü bir işçidir”. Halk, eski rejimde çalışmayı öğrenememiştir. O hâlde, Sovyet hükûmeti halka nasıl çalışması gerektiğini öğretmelidir!

Bu akıl yürütme tarzı, halka tepeden bakan, halka biçimlendirilecek bir nesne muamelesi yapan toplum mühendisliği tarzıdır. Bu tarz, geri kalmış toplumları muasır medeniyet seviyesine çıkarmaya özenen modernist düşünce tarzıdır.

Bilim ve teknoloji kültü, modernleşme heveslisi şark aydınlarında hep yaygın olmuştur. Garp medeniyetine bir yandan haset eden ama öte yandan da içten içe hayranlık besleyen şark toplumları, bilim ve teknolojiyi, ait olduğu bütünden koparıp alarak kullanabilecekleri bir şeymiş gibi algılamışlardır. “Batı’nın iyi yanlarını alalım” ezikliği, işte bu ucuzluktan kaynaklanır.

Taylor, Lenin’in iddia ettiği gibi çalışmanın doğru yöntemlerini değil, fakat işçilerden daha fazla artı-değer çıkarmanın kırbaç yöntemlerini bulmuştur. 1918 Rusya’sında, işçi kontrolüne karşı Taylor azgınlığını dayatan devletçi sapma, böylece artı-değeri çoğaltarak sanayi sermayesini büyütmeyi amaçlamıştır.

1917 Ekim’inden sonra sanayiin yönetimi, adım adım devletin atadığı direktörlerin eline geçmiştir. Lenin’in “kapitalizmin iyi yanlarını alalım” mealindeki şark manipülasyonu, devletçi sapmanın işçi kontrolü hareketini ezmesinin zihinsel meşrulaştırıcısı olmuştur.

https://marksistelestiri.net/author/yusuf-zamir/