Ahlaksız Kapitalizm Ve Ahlaksız Yapay Zekâ

 18.09.2026 Cumhuriyet Gazetesi

1- Yapay zekâ acil kapatma tuşu yasa tasarısına engel

Son dönemde dünyanın birçok ülkesinde yapay zekânın amacı dışında kullanılmasına ilişkin kaygılar artıyor. Yapay zekâya ilişkin tartışmaların ardından ABD Senatosu’nda teklif edilen “acil kapatma tuşu” yasa tasarısının oylaması teklifi talebi reddedildi.

Charles’tan uyarı

Bununla birlikte İngiltere Kralı Charles da dün geldiği yapay zekâ sektörünün önde gelen isimlerini teknolojinin yanlış ellere geçmesi durumunda ortaya çıkabilecek risklere karşı uyardı.

22.09.2026 Cumhuriyet Gazetesi 

2- A.101, BİM gibi zincir marketlerde çalışanlar çalışma koşullarına isyan eti: İş yükü ağır, tehdit çok   

Zincir marketlere dönük düşük ücret, eksik personel ve ağır çalışma koşullarına karşı işçilerin itirazları büyüyor. Geçen hafta A-101 çalışanları DİSK – Sosyal İş’in desteğiyle su, yeterli yemek ücreti ve oturma hakkı için eylem yaparken BİM ve BİZİM Toptan’daki uygulamalarda tepkilerin dağına yerleşti.

Bağımsız Market İşçileri Sendikası sosyal medya hesaplarında işçilerin yoğun iş yükünün yanı sıra tehdit, mobbing ve yalnızlaştırma politikalarıyla karşı karşıya bırakıldığını açıkladı.

3- 5,2 milyon öğrenciye yapay zekâ eğitimi Milli Eğitim Bakanlığı, Koç Holding ve Vehbi Koç Vakfı İşbirliğiyle hazırlanan yapay zekâ eğitim programı uygulamaya alındı. Ortaokul düzeyinde yapay zekâ okuryazarlığını yaygınlaştırmayı amaçlayan programlarla 5,2 milyon öğrenciye ulaşılması hedefleniyor.

Öğrencilere yapay zekâ çalışma biçiminin yanı sıra teknolojiyi güvenli, etik ve sorumlu kullanma becerileri kazandırılacak.

4-  Open AI testlerinde yapay zekâ ajanlarının koordineli hareket ettiği belirlendi.

Çeteleniyor mu?

Yapay zekâ etnolojilerindeki hızlı gelişim, insan müdahalesine ihtiyaç duymadan belirli görevleri yerine getirebilen “ajan” sistemlerinde gündemin ön sıralarına taşındı. Ancak farklı sistemlerle bağlantı kurabilen ve kendi aralarında bilgi paylaşabilen ve karar alabilen bu ajanların yeteneklerinin artması beraberinde yeni güvenlik riskleri getiriyor.

24.09 2026 Cumhuriyet Gazetesi – Ergin Yıldızoğlu

5- Son aylarda yapay zekâ ajanlarının önce birbirlerini bulup sonra örgütlenerek test alanının dışına kaçabilmesi adeta bir panik yarattı. YZ’nin yakın zamanda insanlığı yok edecek kapasiteye ulaşacağına hatta belki de ulaştığına ilişkin hiç hız kesmeden yoğunlaşmaya devam eden tartışmalar da aklıma Frederic Jameron’u getirdi.

Jameron bu saptamasını, “Bunu şimdi yeniden formüle edebiliriz: Kapitalizm: dünyanın sonu ile birlikte hayal etme girişimine tanık oluyoruz. Yani kapitalizmin sonu ile dünyanın(insanlığın-canlı yaşamın) sonu aynı şey!!!

6- Bill Gates’in yapay zekâ açıklamaları

Microsoft’un Kurucusu Bill Gates, gerekli önlemler alınmaması durumunda yapay zekânın biyolojik, siber ve psikozaysa risklerinin sağlayacağı faydalardan çok daha hızlı ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. Gelecek 5 yılın bu açıdan kritik olduğu uyarısında bulundu.

Gates, ABD’de yapay zekânın hızla gelişmesinin yol açabileceği risklere ilişkin endişelerin arttığı ve sektör liderlerinin bu teknolojinin yavaşlatılması yönünde çağrılar yaptığı bir dönemde, yapay zekânın geleceğine ilişkin Newyork Times gazetesine değerlendirmelerde bulundu:

a)        İnsandan daha zeki olabilirler,

b)        Kötü niyetli kişiler(devletler) tarafından kullanılabilirler. Siber saldırılarda bulunabilirler,

c)        Kendi kendilerine karar alıp uygulayabilirler.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Susma Gazetesi 4 Ekim 2026

“DERS ÇIKARSAYDIK NE SOMA OLURDU NE İLİÇ: Madenci en iyi bildiği Tehlikeye Yeniliyor!”

Zonguldak’ta gerçekleştirilen 24. Uluslararası Kömür Kongresi kapsamında düzenlenen “Maden Facialarının Anatomisi; Nedenler, Sektöre Etkileri ve  Sosyal Travmalar” paneline, madencilik sektöründeki kurumsal hafıza kaybı, liyakatsiz denetimler ve derinleşen yapısal kriz damga vurdu. Bülent Ecevit Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim üyesi Prof. Dr. Kemal Barış’ın kolaylaştırıcılığını üstlendiği panele konuşan BEÜN Emekli Öğretim üyesi Prof. Dr. Nuri Ali Akçin; maden kazalarının iddia edildiği gibi bir “fıtrat” ya da sığınılacak bir “kaçınılmazlık” değil, hatalı tasarımdan taşeronlaşmaya uzanan zincirleme ihmallerin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu vurguladı. Yaşanan felaketlerden kurumsal dersler çıkarılmadığına dikkat çeken Alçın, “Elbistan’dan ders çıkarsaydık İliç, Karadon’dan ders çıkarsaydık Soma yaşanmazdı. Panolara onlarca sensör koysak da liyakat kaybı, “hadi gari” mantığıyla yapılan üretim zorlaması ve içi boşaltılmış denetim mekanizmaları yüzünden madenci en iyi bildiğini sandığı tehlikeye eninde sonunda yeniliyor,” sözleriyle sektördeki acı tabloyu gözler önüne serdi.”….

Cumhuriyet Gazetesi 4.10.2026 AİLELERİN İSYANI-NEDEN ÖNLEM ALINMADI

Manisa Soma’da maden ocağındaki göçükte yaşamını yitiren beş emekçiden Ömer Karakaya, İsa Olcay ve Ramazan ince son yolculuğuna uğurlandı. Yurttaşlar, ailelerin katıldığı cenaze töreninde gözyaşı döken aileler alınmayan önlemlere isyan etti.”

Şirket devletleştirilmeli

“Somadaki facianın ardından Türkiye komünist Partisi İzmir İl Örgütü, İmbat Madencilik’in Alsancak’taki binası önünde eylem yaptı. TKP Merkez Komite üyesi Savaş Sarı, “İmbat Madencilik devletleştirilmelidir” çağrısında bulunurken yaşamını yitiren madencilerin fotoğrafları ve baretleri şirketin kapsına bırakıldı. Türkiye’de iş cinayetlerinin sürdüğünü savunan Sarı, madendeki güvenlik önlemlerine ilişkin ihmaller bulunduğunu ileri sürdü.”

Şimdi bu bilgilerden neler çıkardık?

1. Yapay zekâ sistemiyle kapitalist sistem ekonomisinin ve insanlığın sonuna geliyoruz.
2. Yapay zekâ varlıkları dünyanın egemen yapısı haline geliyor.
3. Dünyadaki diğer canlı varlıkların da yaşamları tehlike altına girebilecek. Hatta yapay zekâ uzmanları kendilerinin geleceğini de tehlike altına atmaya başladılar ve belki en tehlike altında olanlar onlar
4. Yapay zekâ uzmanı insanlık,  hâlâ madenlerde olası kazaları önleyecek önlemleri almaktan aciz. Parayı insan varlığına tercih edebiliyor!.. Demek ki yapay zekâya da sahip olsa işçi sağlığı tehlike altında olacak.

Bu şartlar altında; yani ahlaksız işyeri sahiplerine emanet olan işçiler, ahlaksız yapay zekâlı ortamında çalışırken nasıl huzur içinde olacak?

Yani yapay zekâ unsurları da insanlar gibi ahlak dersi almayacaklar mı? Almayacaklar, çünkü kapitalizm ahlaksızlık demektir.