Rapor Tarihi: 17 Kasım 2026
Kapsanan Dönem: 11 Kasım – 17 Kasım 2026
Odak Alanları: Makroekonomik Gelişmeler, Finansal Piyasalar, Sektörel Analizler, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği, Ekoloji ve İklim Mücadelesi, Bölgesel (TR81: Zonguldak, Karabük, Bartın) Gelişmeler, Kamu Emekçileri Bütçe Talepleri ve Uluslararası Yatırım Girişimleri

1. Giriş ve Haftanın Genel Görünümü
Kasım ayının ortasına girilirken Türkiye ekonomisi; artan bütçe açıkları, enflasyon baskıları, sanayi ve konut sektörlerindeki daralmalar ile dış ticaret dengesizlikleri ekseninde şekillenmektedir. Uluslararası alanda ABD ara seçimlerinin ardından şekillenen küresel siyasi dinamikler, emtia piyasalarındaki dalgalanmalar ve Avrupa Birliği’nin korumacı ticaret politikaları (Made in Europe düzenlemesi) ülke ekonomisini doğrudan etkilemektedir. Yerelde ise Zonguldak, Karabük ve Bartın (TR81 bölgesi) hattında hem kamu emekçilerinin TBMM’deki bütçe görüşmelerine yönelik tepkileri, hem maden ocaklarındaki ve ekoloji alanındaki hak arama mücadeleleri hem de Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası’nın (ZTSO) öncülüğünde yürütülen uluslararası stratejik açılımlar ön plana çıkmaktadır.
2. Küresel Piyasalar ve Jeopolitik Gelişmeler
11-17 Kasım haftası, küresel ölçekte merkez bankalarının politikaları, emtia piyasalarındaki dalgalanmalar ve siyasi gelişmelerin ekonomi politiği belirlediği kritik bir süreç olarak geride kaldı.
- ABD Ara Seçimleri ve Küresel Siyaset: ABD’de 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu kazanması, küresel siyaset denkleminde sağ popülist dalganın sorgulanmasına yol açtı. Uzmanlar, bu sonucun doğrudan bir “sol dalga”dan ziyade, enflasyon ve eşitsizlik kaynaklı güçlü bir iktidar karşıtı dalga olduğuna işaret ediyor.
- Emtia Piyasaları ve Enerji: Faiz artışı beklentileriyle küresel emtia endeksi haftalık bazda %1,73 geriledi. Brent petrol, ABD-İran geriliminin azalacağı beklentisiyle 90 doların altına inerek 89,89 dolar seviyelerine geriledi. Londra Metal Borsası’ndaki alüminyum stoklarının 1990’dan bu yana en düşük düzeye inmesi arz sıkışıklığını derinleştirirken, ons altın 4 bin dolar sınırında dalgalı bir seyir izledi.
- Avrupa Birliği ve Dış Ticaret İlişkileri: AB’nin “Made in Europe” düzenlemesinin Türkiye’yi dışarıda bırakması tartışılmaya devam ediyor. İKV Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, gümrük birliğinin güncellenmesi ve kritik sektör teşviklerinin Kıbrıs’taki çözüm müzakerelerine bağlanmasının stratejik olarak kabul edilemez olduğunu vurguladı.
3. Türkiye Ekonomisi: Bütçe, Enflasyon ve Para Politikaları
Türkiye iç politikasında ve ekonomisinde bütçe açığı, fon krizleri ve TCMB adımları ön planda yer aldı.
- Bütçe Dengesi: Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi Ekim ayında 481,1 milyar lira açık verdi. Yıllık bazda açık %115,5 artarken, Ocak-Okim dönemindeki toplam açık 2 trilyon 321,4 milyar liraya ulaştı ve on aylık açık bütçe hedefinin %85,6’sını buldu. Harcamalar %35,7, gelirler ise %32,1 oranında arttı.
- TCMB ve Kredi Politikaları: Merkez Bankası, sekiz haftalık kredi büyüme sınırlarını 0,5 puan artırarak ihtiyaç ve taşıt kredilerinde %3,5’e, KOBİ’lerin TL kredilerinde %5,5’e yükseltti. Ayrıca, uzun vadeli mevduat dışı yükümlülükler için tesis edilen zorunlu karşılıklara TL cinsinden faiz ve telafi ödeneceği duyuruldu.
- Fon Krizi ve Tasfiye Süreçleri: Yatırım fonlarındaki manipülasyonların tetiklediği likidite krizi piyasalarda etkisini sürdürürken, Bakan Mehmet Şimşek tasfiyedeki 131 fonun 119’unda 444 bin 987 kişiye 161 milyar lira ödendiğini açıkladı. JCR Avrasya Derecelendirme, 16 Eylül’den bu yana 50 şirketin kredi notunu düşürdü.
4. Sektörel Analizler ve Üretim İstatistikleri
- Konut ve İş Yeri Satışları (Ekim 2026): Türkiye genelinde Ekim ayında konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %23,3 azalarak 131 bin 072 adet olarak gerçekleşti. İlk el konut satışları 50 bin 105 (%13,1 azalış), ikinci el konut satışları ise 80 bin 967 (%28,5 azalış) oldu. Ocak-Ekim dönemindeki toplam konut satışı %9,2 daralarak 1 milyon 223 bin 991 adede geriledi. İpotekli konut satışlarının toplam içindeki payı %17,8 seviyesinde kaldı.
- Tekstil ve Hazır Giyimde İstihdam Kaybı: Türkiye ekonomisinin istihdam motorlarından olan tekstil ve hazır giyimde kan kaybı devam ediyor. SGK Ağustos verilerine göre, yılın ilk 8 ayında sektördeki toplam şirket sayısı 2 bin 818 azalarak 51 bin 296’ya geriledi. Aynı dönemde toplam istihdam kaybı 25 bin 520 kişi olarak kaydedildi.
- Sanayi ve KOBİ Destekleri: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, COP31 Zirvesi kapsamında yaptığı açıklamada, 1000 imalat sanayi KOBİ’sine işletme başına 7 milyon TL’ye kadar faizsiz ve ilk 24 ayı geri ödemesiz finansman sağlanacağını duyurdu. Programın toplam bütçesi 3 milyar lira olarak belirlendi.
- Ücretli Çalışan İstatistikleri: Eylül 2026 dönemi verilerine göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı yıllık %1,7 artarak 16 milyon 448 bin 397 kişi olurken, imalat ve madencilik kollarındaki daralmalar dikkat çekti.
5. Emek ve İş Cinayetleri: “İki Kez Öldürülen İşçiler” ve Sendikal Zafiyetler
16 Kasım tarihli BirGün gazetesinde Aziz Çelik’ten alıntılanan ve laboratuvarlardan istatistiklere uzanan analiz, Türkiye’deki iş cinayetlerinin ve veri manipülasyonlarının vehametini gözler önüne serdi.
- HABAŞ Faciası ve Gerçek Tablo: 9 Kasım’da İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlamada 19 işçi yaşamını yitirdi. Şirketin sürdürülebilirlik raporlarında kayıp günlü iş kazalarının %56 arttığının bilinmesine rağmen önlem alınmadığı ortaya çıktı.
- Emek Araştırmaları Vakfı (EMAR) Kurucusu İsmail Büyükakan’ın Değerlendirmesi: HABAŞ’ta yaşanan toplu iş cinayetinin ardından Susma Gazetesi’nde yer alan değerlendirmesinde İsmail Büyükakan, sendikal hareketin rolüne ve zafiyetlerine sert eleştiriler yöneltti. Fabrikada onlarca iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulunduğunun iddia edilmesine rağmen işçilerin oluşturduğu bağımsız İSİG kurullarının ve işçi denetiminin bulunmadığına dikkat çeken Büyükakan, orada örgütlü olduğu söylenen Türk Metal’in sessizliğini eleştirdi. Karl Marks’ın sendikalara yönelik formülasyonlarına atıfta bulunarak, sendikaların yalnızca dar ve bencil ekonomik mücadelelerle sınırlı kalamayacağını; ücretli kölelik sistemine karşı bilinçli bir sınıf örgütlenmesi olarak hızla toparlanması ve sendika-içi demokrasinin mutlak surette tesis edilmesi gerektiğini vurguladı.
- Üç Kaynak, Üç Ayrı Sayı: SGK’nın yıllık bildirim verileri ile ölüm geliri bağlanan dosya sayıları arasındaki uçurum dikkat çekicidir. 2025 yılında kamuoyuna açıklanan ölümlü iş kazası sayısı 1.931 iken, ölüm geliri bağlanan dosya sayısı 3.138’dir. Yüzyılın ilk çeyreğinde (2000-2025) resmi bildirimlere göre 34,3 bin işçi ölürken, SGK’nın kesinleşen ölüm geliri dosyası 62 bini bulmaktadır. Aradaki 27,7 binlik fark, resmî istatistiklerde görünmeyen “kayıp ölü işçileri” temsil etmektedir.
- Sonuç: Sayılmayan işçi, hem işyerinde hem de istatistiklerde olmak üzere iki kez öldürülmektedir.
6. Ekoloji ve İklim Mücadelesi: “Zirveler Değil, Mücadele Kurtaracak” ve Zonguldak’ın Çığlığı
Emek ve sermaye çelişkisi fabrikalarla sınırlı kalmayıp ekoloji alanında da derinleşirken, Birleşmiş Milletler’in ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen COP 31 İklim Değişikliği Konferansı‘na karşı 44 farklı ülkeden binlerce kişinin katılımıyla Halkların İklim Zirvesi (HİZ) düzenlendi.
- KERÇEP Temsilcisi Önder Öner’in Sunumu: Zonguldak’ın ormanlarından termik santrallerine, Filyos Vadi Projesi’nden maden sahalarına kadar karşı karşıya olduğu ağır ekolojik tehditler, Karadeniz Ereğli Çevre Platformu (KERÇEP) Temsilcisi Önder Öner tarafından Halkların İklim Zirvesi’nde katılımcılara aktarıldı. KERÇEP, Zonguldak Çevre Koruma Derneği ve Akçakoca Çevre Yaşam İnisiyatifi adına yapılan ortak açıklamada, “Doğayı, yaşamı ve emeği emperyalist çıkarlar uğruna feda eden anlayış değişmelidir” denildi.
- Bölgenin Başlıca Ekolojik Tehditleri: Zonguldak genelinde toprakların %72’sinin maden ruhsatlı alan haline gelmesi, Ereğli’deki demir-çelik fabrikaları ile Çatalağzı termik santrallerinin yarattığı ağır hava kirliliği, su ve deniz ekosistemindeki bozulmalar raporda detaylıca paylaşıldı. Filyos Vadisi Projesi, HES projeleri ve kıyı açıklarındaki kafes balıkçılığı yatırımlarının bölge ekosistemi üzerindeki baskılarına dikkat çekildi.
- Acil Çözüm Talepleri: Kirliliğin kaynağında önlenmesi, bölgesel ölçekte “Kümülâtif Çevresel Etki Değerlendirme ve İzleme Sistemi” kurulması, halk sağlığı araştırmalarının yapılması ve Zonguldak’ın çalışanları mağdur etmeyen bir “Adil Geçiş” ile yeşil ekonomik dönüşüm pilot kenti ilan edilmesi talep edildi.
7. Bölgesel Gözlemler: TR81 Bölgesi (Zonguldak, Karabük, Bartın)
Konut Piyasasının Yerel Görünümü (Ekim 2026)
- Zonguldak: Ekim ayında 681 konut ve 80 iş yeri satıldı. Yılın ilk 10 ayındaki toplam konut satışı 5.226 adet olarak gerçekleşti.
- Karabük: Ekim ayında 278 konut ve 30 iş yeri satıldı (10 aylık toplam: 2.531 konut).
- Bartın: Ekim ayında 217 konut ve 9 iş yeri satıldı (10 aylık toplam: 1.555 konut).
Motorlu Kara Taşıtları (Ekim 2026 Sonu)
- Zonguldak: Trafiğe kayıtlı toplam motorlu taşıt sayısı 218 bin 865 oldu.
- Karabük: Bu sayı 89 bin 325 seviyesine ulaştı.
- Bartın: Kayıtlı taşıt sayısı 72 bin 731 olarak kaydedildi. (Türkiye geneli toplam taşıt sayısı ise 35 milyon 189 bin 866’ya ulaşmıştır.)
Sosyo-Ekonomik ve Demografik Eşikler
- Bölgenin kişi başına GSYH (2024 cari fiyatlarıyla) Zonguldak, Karabük ve Bartın alt bölgesinde 375,1 milyar TL seviyesinde şekillenirken, kişi başına düşen millî gelir Türkiye ortalamasının gerisinde kalmaktadır.
- Enerji tüketimi açısından Zonguldak’ta kişi başına yıllık elektrik tüketimi 5.582 kWh iken, Karabük’te çelik sanayisinin yoğun etkisiyle bu rakam 8.152 kWh ile Türkiye ortalamasının (3.603 kWh) çok üzerine çıkmaktadır.
8. Yerel Gündem: Kamu Emekçilerinin Bütçe Tepkileri ve Talepleri
TBMM’de devam eden 2027 yılı bütçe görüşmeleri, Zonguldak’taki kamu emekçileri ve sendikalar tarafından sert bir şekilde eleştirilmiş; bütçenin sınıfsal tercihler barındırdığı vurgulanmıştır:
- Eğitim Sen Zonguldak Şubesi’nden “Eğitime Bütçe” Vurgusu: Eğitim Sen Zonguldak Şubesi Yürütme Kurulu adına yapılan açıklamada, 2027 bütçe teklifinde Millî Eğitim Bakanlığına 2 trilyon 459 milyar lira ayrılırken, faiz giderlerine 3 trilyon 975 milyar lira (MEB bütçesinin 1,6 katı) kaynak aktarılması eleştirilmiştir. Savunma harcamalarındaki artışa ve okulların ödenek yokluğuna dikkat çekilerek; kadrolu temizlik görevlisi, her okula doğrudan ödenek, tüm eğitim emekçilerine insanca yaşam ücreti ve ücretli/sözleşmeli istihdama son verilmesi talep edilmiştir.
- Kültür Sanat Sen Zonguldak Temsilciliği’nden Parçalı İstihdam Eleştirisi: Kültür Sanat Sen Zonguldak Temsilcisi Onur Çebi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 bütçesini eleştirerek sanat kurumlarındaki parçalı istihdam modeline ve yüksek vergi dilimlerinin yarattığı “kölelik ücretlerine” tepki göstermiştir. Devlet Tiyatroları yönetiminin seyahat harcamaları nedeniyle Anadolu turnelerinin iptal edilmesini eleştiren Çebi, kaynakların lüks harcamalara değil, sanat emekçilerine ve halk kütüphanelerinin işlevselleştirilmesine aktarılmasını istemiştir.
- SES Zonguldak Şubesi’nden Sağlık Bütçesi Uyarısı: Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Zonguldak Şube Başkanı Duygu Güneş, merkezi bütçeden sağlığa ayrılan payın yetersizliğine dikkat çekmiştir. Koruyucu sağlık hizmetlerinin ikinci plana atıldığını, Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projeleriyle şehir hastanelerine aktarılan devasa kaynakların kamu hastanelerinin altyapısına yönlendirilmesi gerektiğini savunmuştur.
9. Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası’nın (ZTSO) Uluslararası Temasları ve Essen Girişimi
Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin Demir öncülüğünde, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) Genel Sekreteri Mehmet Çetinkaya ve oda heyetinin Almanya’nın Essen kenti gerçekleştirdiği stratejik temaslar, bölge ekonomisinin uluslararasılaşması adına kritik adımlar içermektedir:
- Essen Büyükşehir Belediyesi ile İş Birliği: Essen Büyükşehir Belediyesi Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen proje çalışmalarında; Zonguldak’ın Batı Karadeniz’i uluslararası bir sağlık turizmi üssü haline getirme vizyonu kapsamında 2027 yılında Essen’de düzenlenecek Health Expo Sağlık Turizmi Fuarı masaya yatırılmıştır. Ayrıca genç istihdamına yönelik mesleki eğitim değişim programları ile Zonguldak Kömür Jeoparkı’nın tanıtımı ve Ruhr Müzesi tecrübesiyle VADİFEST 2027 organizasyonuna verilecek destekler kararlaştırılmıştır.
- Almanya’daki Türk İş İnsanları ile Yatırım Buluşması: ZTSO, BAKKA, ATİAD ve ZfTI iş birliğiyle Essen’de düzenlenen toplantıda, Almanya’da faaliyet gösteren Türk iş insanları ile bir araya gelinmiştir. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sn. M. Fatih Kacır’ın Zonguldak ziyaretindeki talimatları doğrultusunda, Filyos Vadisi Projesi, Zonguldak Serbest Bölgesi, organize sanayi bölgeleri ve lojistik imkanlar gurbetçi yatırımcılara anlatılmıştır. İş insanlarının yatırım talepleri ve karşılaştıkları idari engeller raporlanarak Bakanlığa sunulmak üzere kayıt altına alınmıştır.
10. Haftanın Değerlendirmesi ve Sonuç
11-17 Kasım haftası; küresel piyasalardaki faiz ve emtia baskısının yanı sıra, yurt içinde artan bütçe açığı, tekstil ve madencilik/imalat kollarındaki daralmalar ile işçi sağlığı krizlerinin gölgesinde geçmiştir. HABAŞ’ta yaşanan facia, sendikal zafiyetler ve ekoloji mücadelesinin Antalya’daki Halkların İklim Zirvesi yankıları, Türkiye’de denetim mekanizmalarının, ekolojik dengenin ve iş güvenliği bütçelerinin yetersizliğini bir kez daha tescillemiştir. TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) bölgesinde ise sanayi ve enerji odaklı yapı korunurken, konut piyasasındaki daralma ülke geneliyle paralellik arz etmektedir. Kamu emekçilerinin bütçe talepleri, KERÇEP temsilcilerinin ekolojik çığlığı ve ZTSO’nun uluslararası vizyon hamleleri, yerel dinamiklerin kriz karşısındaki direncini ve arayışlarını gözler önüne sermektedir. Ekonomik politikaların, sermaye birikiminden ziyade sosyal adalet, şeffaf veri üretimi, ekolojik denge ve işçi güvenliği ekseninde yeniden ele alınması acil bir zorunluluktur.(Susma Ekonomi Servisi)
sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
